Skąd się bierze?

Toksoplazmę wywołuje wewnątrzkomórkowy pasożyt Toxoplazma gondi, który rozmnaża się w tkankach wielu ssaków i ptaków. Jednak tylko kotowate wydalają z kałem inwazyjne jaja, które zachowują zdolność zarażania kilka miesięcy.  Główne źródło zarażenia dla kotów stanowią gryzonie  i ptaki. Człowiek natomiast zaraża się jajami toksoplazmy z pożywieniem, zanieczyszczoną wodą, przez jedzenie zakażonego surowego lub półsurowego mięsa.

Zagrożenie dla człowieka stanowi  w dużej mierze mięso świń, owiec i kóz. Uważane za zdrowe i ekologiczne mięso zwierząt dzikich także może stanowić zagrożenie toksoplazmozą. Gotowanie mięsa w temperaturze min. 58 stopni zabija pasożyta w ciągu 10 minut, a głębokie mrożenie w zakresie -12 do -20 st.  zabija je w ciągu 3 dni.

Co ciekawe, pies nie stanowi zagrożenia dla człowieka gdyż nie wydala inwazyjnych jaj toksoplazmy. Ostatnio jednak powracają opinie, że podstawowe znaczenie w szerzeniu się toksoplazmozy ma skażenie środowiska jajami toksoplazmy. Dzieje się tak jeżeli kot jest tzw. żywicielem ostatecznym toksoplazmy i wówczas  stanowi zagrożenie dla człowieka. Wydala wówczas inwazyjne jaja. Dzieje się to od 3 do 10. dnia po zjedzeniu cyst tkankowych znajdujących się w zarażonym mięsie. Wydalanie zakażonych toksoplazmą jaj przez kota trwa do 20 dni i jest najintensywniejsze między 2 a 5  dniem choroby.

Jak się objawia?

Człowiek, kot, oraz inne ssaki oraz ptaki mogą być tzw. żywicielem pośrednim toksplazmozy. Wówczas w takich organizmach odbywa się część cyklu życiowego pasożyta. Nie wydalają do środowiska zakażonych jaj, ale mogą chorować z objawami lub bezobjawowo.

Najczęściej choroba przebiega bezobjawowo, występuje jedynie powiększenie przejściowe węzłów chłonnych i pojawia się odporność do końca życia. Jeśli występuje choroby współistniejące lub jest obniżona odporność organizmu objawy mogą wystąpić. Najczęstsze związane są z zajęciem układu nerwowego, płuc, gałek ocznych czy wątroby.

Najcięższy przebieg choroby obserwuje się jeśli do zakażenia dochodzi w ciąży. U ssaków dochodzić może wówczas do obumarcia płodów, poronień lub wad płodu. Zarażenia w ciąży w dużej mierze można uniknąć, stosując się do pewnych zasad. Wiąże się to z niejedzeniem surowego i półsurowego mięsa, bardzo dokładnym myciem owoców i warzyw przed spożyciem, oraz unikaniem kontaktu z kałem zarażonych kotów. Możemy również zbadać się, czy posiadamy odporność na tę chorobę. Wystarczy poprosić naszego lekarza rodzinnego o odpowiednie skierowanie. Szczególnie poleca się wykonać to badanie kobietom planującym ciąże.