Co składa się na kocią komunikację?

Większość osób myśląc o komunikacji z kotem myśli w pierwszej kolejności o miauczeniu i niestety wciąż spore grono kocich opiekunów jedynie w ten sposób myśli o komunikacji z kotem, że to jedynie miauczenie. Prawda jest jednak zupełnie inna, znaczenie ma szereg mniej jednoznacznych zachowań takich jak chociażby postawa ciała, czy ruchy ogona. Nawet drapanie powszechnie uważane za problem i uciążliwe kocie zwyczaje jest formą komunikacji z otoczeniem.

Jakie są zatem elementy kociej komunikacji? Najprościej posłużyć się podziałem kocich komunikatów na trzy grupy: sygnały dźwiękowe – najbardziej oczywiste dla nas, druga bardzo ważna kategoria to sygnały wizualne, czyli mowa ciała i mimika, a także trzecia kategoria komunikaty zapachowe – z uwagi na różnicę w ilości receptorów mają w komunikacji na płaszczyźnie człowiek-kot najmniejsze znaczenie. Jest jeszcze jeden bardzo ważny element rozumienia kociej komunikacji – kontekst sytuacyjny, nigdy prawidłowo nie zrozumiemy kociej mowy w oderwaniu od sytuacji jaka im towarzyszy.

Unikanie konfliktów

Szeroka gama kocich komunikatów została wypracowana po to, aby unikać walki. Koty to zwierzęta terytorialne i gdy zachodzi potrzeba bronią swojego terytorium, ale otwarty konflikt nie leży w ich naturze, dlatego wypracowały cały szereg sygnałów odstraszających i uspokajających, aby do otwartej walki dochodziło tylko w ostateczności. Kot to drapieżnik, ale jednocześnie ofiara większych drapieżników, dlatego rany, których może doznać podczas walki mogą w zdecydowany sposób osłabić jego pozycję. Ranny kot gorzej poluje i może stać się ofiarą.

Kocie wąsy, czyli wibrysy – to narząd czuciowy służący do odbierania sygnałów z najbliższego otoczenia. Skierowane do przodu mogą sugerować zainteresowania, szybkie ruchy to oznaka zaniepokojenia. W sytuacji złości lub obronnej postawy kocie wibrysy przylegają do policzków. Kot zrelaksowany ma wibrysy rozłożone swobodnie na boki.

Kocie wargi, język i zęby – koty unoszą wargi w różnym stopniu podczas miauczenia, syczenia, czy warczenia. Podczas syczenia i warczenia koty mogą dodatkowo marszczyć skórę na nosie, a także otwierać pyszczek pokazując zęby – są to przejawy strachu. Koci język obrazuje bardzo dobrze zdenerwowanie, gdy widzimy kota, który się oblizuje z całą pewnością coś go stresuje i w ten sposób próbuje się uspokoić. Nie zawsze odsłonięte żeby oznaczają agresją, ponieważ koty odsłaniają zęby także podczas ziewania.

Ocieranie się – Koty mają na policzkach feromony zapachowe niewyczuwalne przez ludzi, ale dla kotów mają bardzo duże znaczenie. Wszystko co nosi zapach feromonów jest przyjazne dla kota i kot uważa to za swoje.  Zatem ocierający się policzkami kot o nasze nogi, ręce, czy twarz wyraża tym samym wobec nas pełne zaufanie. Podobne znaczenie mają tzw. kocie “baranki”.

Ogon – Okazuje się, że ułożenie kociego ogona też nie jest bez znaczenia. Uniesiony do góry ogon to oznaka przyjaźni, a jeżeli dodatkowo jego końcówka jest zakrzywiona – to nie może być lepiej. Często kota z uniesionym i zakrzywionym ogonem obserwujemy po powrocie do domu, jest to cudowna oznaka przywiązania do opiekuna. Koci ogon pokazuje też negatywne emocje. Ogon opuszczony do połowy to neutralna postawa – oznacza kota spokojnego, z kolei schowany między nogami oznacza strach. Nerwowe uderzanie ogonem na boki oznacza zdenerwowanie, wewnętrzne napięcie, lepiej takiemu kotu zejść z drogi. Nastroszony ogon oznacza zazwyczaj agresję defensywną.