Kamuflaż wśród zwierząt

Kamuflaż jest zjawiskiem bardzo często spotykanym wśród zwierząt. Potrafi zmylić najbardziej dociekliwe oko. Jest to efekt tysięcy lat ewolucji. Zachwyca w swojej doskonałości. Zwierzęta stosują go do ochrony, żeby wtopić się w tło i nie zostać zauważonym przez drapieżnika. Natomiast drapieżniki stosują go przy polowaniu, aby nie zostać zauważonym przez ofiarę.
AUTOR: Jacek Irzyk

Czas czytania: 6 min

Istnieje sporo rodzajów kamuflaży. Niektóre zwierzęta mają na sierści lub skórze przebarwienia pomagające wtopić się w tło środowiska w jakim żyją. Inne zwierzęta całym swoim ciałem przypominają daną roślinę. Jeszcze inne przypominają kamienie.

Kiedy myślimy o kamuflażu u zwierząt od razu przychodzi nam na myśl kameleon. Nie ma co się dziwić, w końcu w spektakularny sposób potrafi zmieniać kolor swojego ciała w zależności od koloru otoczenia w jakim się znajduje.

Jest jednak sporo zwierząt, które sztukę kamuflażu opanowały o wiele lepiej niż kameleon. Na pierwszy rzut oka bardzo ciężko je dostrzec na zdjęciu, trzeba się bardzo dobrze przyjrzeć. W środowisku naturalnym zauważenie ich jest niewyobrażalnie trudne. Oto kilka z nich:

Mops pręgowany

(Eupithecia abbreviata), jest to ćma z rodziny Geometridae, która występuje głównie w Europie. Jest brązowej barwy w różne małe plamki i przebarwienia. Niesamowicie przypomina korę drzewa lub zeschnięte liście. Idealnie wtapia się w tło. Kiedy odpoczywa na drzewie jest niemal niewidoczna.

Gekon Liścioogonowy

(Uroplatus phantasticus), jest małej wielkości gekonem, barwy brązowej, szarawej, zielonkawej. Na jego ciele występują plamki. Ma charakterystyczną, trójkątną głowę i płaski ogon. Część samców ma wycięcia w ogonie, które nadają mu wyglądu nadjedzonego przez owady liścia. W środowisku naturalnym jest bardzo trudny do zauważenia. Wygląda spektakularnie. Sztuką jest dostrzec go w ściółce leśnej. Swoim dziwnym kształtem i ubarwieniem do złudzenia przypomina zeschłe lub zgniłe liście.


Żaba omszona

(Theloderma corticale), jest drobnym płazem zielono, brązowo, czarnego koloru. Jej skóra ma wypustki, dzięki czemu przypomina naturalne ukształtowanie terenu na którym się znajduje. Jak sama nazwa wskazuje najlepiej wtapia się w otoczeniu mchu. Można ją również pomylić z porośniętym zielenią kamieniem. Występuje głównie w Wietnamie.

Kwietnik

(Misumena vatia), malutki pająk, którego długość ciała zazwyczaj nie przekracza 1 cm. Jego odnóża są charakterystycznie rozstawione, podobnie jak u kraba, dzięki czemu lepiej mu się poruszać. Często poluje na większe od siebie owady. Również na te posiadające żądła, które mogą być dla niego równie groźne jak on dla nich. Może na nie polować dzięki swojemu kamuflażowi. Ofiary (które mogą być dla niego groźne) nie widzą go, dzięki czemu może on bezpiecznie je podejść i ugryźć, wprowadzając zabójczy dla nich jad, zanim te byłyby w stanie zareagować.

Grzechotnik teksaski

(Crotalus atrox), jest kolejnym świetnie kamuflującym się zwierzęciem. Występuje na piaszczystych, suchych terenach. Można go też znaleźć na kamienistych zboczach. Jest szaro, brązowej barwy i na skórze ma liczne wzory czy plamki. Dzięki temu bardzo dobrze wtapia się w suche podłoże, składające się z dobrych kamieni, żwirku, piasku jak i zeschniętej roślinności.

Pławikonik australijski

(Phycodurus eques), to bardzo specyficzna ryba, mogącą osiągać nawet do 50 cm. Wyglądem przypomina morską roślinność. Robi to doskonale. Pławikoniki zazwyczaj są brązowe lub żółte z ciemniejszymi plamkami. Podobieństwo do otoczenia jest ich podstawowym mechanizmem przetrwania.

Konik morski Pławikonik karłowaty

(Hippocampus bargibanti), to kolejne morskie stworzenie z niesamowitym kamuflażem. Na całym ciele ma nieregularnie rozmieszczone kolce, mocno zaokrąglone, przypominające kształtem guzki. Do złudzenia przypomina rafę koralową. Przyjmuje ubarwienie jasnoszare lub fioletowe z różowymi lub czerwonymi guzkami, lub żółte z pomarańczowymi guzkami, w zależności od koralowców występujących w jego środowisku.

Patyczak rogaty

(Medauroidea extradentata), chyba zaraz drugie po kameleonie zwierzę o którym pomyśli się mówiąc o kamuflażu wśród zwierząt. Zazwyczaj jest brązowy, bywają też zielonkawe. Osiągają do 10 cm. Upodabniają się do gałązek. Swoim wyglądem podbiły serca wielu ludzi i są trzymane jako zwierzątka domowe. 

Do kamuflażu zalicza się również mimikrę. W przeciwieństwie do typowego kamuflażu, który polega na upodobnieniu się do przyrody nieożywionej, mimikra polega na skopiowaniu wyglądu innego zwierzęcia.  Mimikra to bardzo szerokie pojęcie, dzieli się ją na wiele kategorii, dotyczy ludzi, zwierząt, roślin.. W przypadku mimikry wśród zwierząt również dzielimy ją na tą używaną w celu obrony i ataku. W celu bezpieczeństwa niektóre niegroźne zwierzęta upodobniły się wyglądem do tych groźnych.

Świetnym tego przykładem jest Malajski Wąż Wilczy (Lycodon subcinctus) i Niemrawiec Malajski (Bungarus candidus). Niemrawiec Malajski jest bardzo jadowitym wężem, po jego ugryzieniu w ciągu kilku-kilkunastu godzin może nastąpić zgon, jeżeli nie zostanie podana odtrutka. Natomiast Malajski Wąż Wilczy jest niejadowitym, niegroźnym wężem.

Jeden ze znawców węży specjalizujący się od wielu lat w tych gatunkach został ugryziony przez Niemrawca i zmarł od jego jadu. Był pewien, że wąż którego znalazł jest Malajskim Wężem Wilczym i aby to udowodnić dał mu się ugryźć. Te węże są tak podobne, że nawet osoba która spędziła kilkanaście lat swojego życia na ich badaniu  była w stanie się pomylić.

Drapieżniki natomiast używają mimikry podczas polowania. Część ich ciała przypomina przynętę, która ma zwabić ofiarę. Znowu posłużę się przykładem węża. Końcówka ogona może przypominać robaka. Wąż rusza nim, imitując ruszającą się ofiarę, która ma zwabić np małego ssaka, lub ptaka. Ten zbliża się w celu zaatakowania przynęty i zostaje złapany przez węża. Ogon Rogatej Żmii Pająkowatej (Pseudocerastes urarachnoides) przypomina pająka. Wabi ona w ten sposób ptaki i atakuje gdy znajdą się w jej zasięgu.

Przykładów zwierząt używających kamuflaży możemy szukać w Polsce. Polecam pójść do lasu, na łąkę i obserwować. Jednak niekoniecznie trzeba ruszać się z dala od domu, bo w ogrodzie czy nawet w mieście znajdzie się sporo zwierząt wtopionych w otoczenie. Kamuflażu używają np sowy, pająki, różne owady, ale też wiele innych zwierząt. Obserwując przyrodę można dobrze odpocząć i zredukować stres.

Wybrane dla Ciebie

Czy aby na pewno mruczący kot to szczęśliwy kot?

Kocie mruczenie jest uznawane za jeden z najbardziej relaksujących dźwięków na świecie. Mruczą nie tylko koty domowe, ale także duże, dzikie gatunki. Każdy gatunek wytwarza trochę inny dźwięk, co wynika z różnic anatomicznych. To, co my nazywamy mruczeniem to niskiej częstotliwości wibracje.

czytaj

Które psy są z włosem?

Przyjęło się sądzić, iż psy posiadające włosy nie uczulają. Są więc doskonałe dla alergików. Jakie rasy psów posiadają włosy zamiast sierści?

czytaj

Myślenie, które szkodzi. Mity o psach

Na powszechne wyobrażenia o psach wpływa wiele czynników: antropomorfizacja, kultura i rozrywka (filmy, książki) oraz opowieści przekazywane słownie, które niewiele mają wspólnego z aktualną wiedzą na temat kynologii. Nawet wśród właścicieli psów nadal funkcjonuje wiele mitów o psach. Poniżej znajdziesz najpopularniejsze, fałszywe przekonania na temat psich zachowań oraz sposobu ich funkcjonowania.

czytaj

Co słyszy Twój pupil, gdy mówisz „dobry pies”?

Jednym z popularnych psich mitów jest twierdzenie, że psy rozumieją wyłącznie intonację, a nie znaczenie ludzkiej mowy. Jak jest naprawdę?
Z pewnością nie ma sensu opowiadanie swojemu sznaucerowi, jak było dzisiaj w pracy, bo nasz towarzysz niewiele z tego zrozumie. Nie oznacza to jednak, że psy nie mają zdolności rozumienia niektórych słów.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz