Jak człowiek oswoił psa?

Pies jest uważany za najlepszego przyjaciela człowieka. Jak to możliwe, że z bezwzględnego drapieżnika, jakim jest wilk, powstał gatunek, który stał się domowym pupilem?
AUTOR: Anna Siennicka

Czas czytania: 4 min

Domestykacja,

czyli udomowienie jest długim, ewolucyjnym procesem trwającym tysiące lat. Czynniki naturalne jak i bezpośrednie działania człowieka, mając wpływ na dzikie gatunki, pomagają kształtować zmiany zarówno w behawiorze jak i w ekstreierze. Dobór hodowlany sprawia, że w kolejnych pokoleniach pojawiają się osobniki o cechach preferowanych przez człowieka.

Pierwotnie uważano, że współczesne psy pochodzą od dwóch grup euroazjatyckich wilków. Od których to oddzieliły się około 125 tysięcy lat temu, a osobny gatunek ostatecznie wytworzyły 15-40 tysięcy lat temu. Badania genetyczne z 2017 roku wykazały, że wszystkie współczesne psy pochodzą od jednej grupy wilków. Udomowiono je około 30 tysięcy lat temu.

Najstarsze szczątki psów znalezione na terenie Belgii ocenia się na około 31 tysięcy lat. Analiza izotopów pozostałych szczątków pozwala przypuszczać, że pierwsze udomowione psy wyglądem przypominały współczesne syberyjskie husky, ale były od nich większe.

Proces oswajania

psa przez człowieka rozpoczął się tysiące lat temu i był procesem stopniowym. Wyróżniane są cztery fazy procesu domestykacji:

pierwsza – symbiozy, obydwie strony, to jest wilk i człowiek czerpią korzyści z koegzystencji. Wilki dostawały resztki pozostawione przez ludzi, ludzie korzystają z czujności wilków, a także zauważają, że wilki mogą być pomocne w czasie polowania.

druga – zacieśnianie więzi wilka z człowiekiem, ludzie zaczynają odcinać oswojone już osobniki od kontaktu z dzikimi.

trzecia – świadomy dobór hodowlany ze względu na potrzeby człowieka (wybieranie osobników sprawdzających się przy polowaniach, zaganianiu zwierzęta itd.)

faza czwarta – hodowla ze względu na wygląd psów.

Kiedy wilki stały się psami?

Pierwotni przodkowie psa, czyli wilki, zaczęły przybliżać się do ludzkich osiedli w poszukiwaniu jedzenia. Te osobniki, które były bardziej skłonne do kontaktu z ludźmi i miały mniejszy lęk przed nimi, miały większe szanse na przeżycie i rozmnażanie.

W ten sposób powstawały coraz bardziej przyjazne i posłuszne psy, które z czasem zaczęto hodować do różnych celów, takich jak polowanie, stróżowanie czy towarzystwo. Istnieją dwie najbardziej prawdopodobne ścieżki udomowienia.

Pierwszą z nich jest teoria o wyłapywaniu przez człowieka dzikich młodych wilka i odchowywanie ich w ludzkich osadach. Dzięki temu oswojone wilki same chciałyby przebywać w pobliżu człowieka i odchowywać u jego boku kolejne coraz łagodniejsze pokolenia.

Druga teoria sugeruje, że wilki same zaczęły żyć coraz bliżej ludzkich osad, zaakceptowały ludzką dominację i podążały za człowiekiem w celu zdobycia pożywienia Naukowcy nadal spierają się o to który ze scenariuszy mógł wydarzyć się jako pierwszy

Mimo, że zachowania psów są bardzo zbliżone do behawioru wilków to podczas procesu domestykacji pojawiło się kilka ważnych zmian. W czasie udomowienia wilk utracił instynktowny lęk przed człowiekiem. Dzięki otoczeniu opieką przez człowieka wilki zyskały ochronę przed większymi zwierzętami a także lepsze, bezpieczniejsze warunki do rozrodu.

Udomowienie wilka przez człowieka mogło być możliwe dzięki podobieństwo mnie trybie życia obydwu gatunków. Zarówno wilki jak i ludzie żyły w stadach, polowały w dobrze zorganizowanych grupach.

W ciągu ostatnich kilku tysięcy lat psy zaczęły być hodowane do różnych celów, takich jak polowanie, stróżowanie, pomoc w pracach rolniczych, sporty i wystawy. Dzięki tej selekcji i hodowli powstało wiele ras psów, które mają różne cechy charakteru, budowę ciała i umiejętności. Dziś psy są jednym z najlepiej udomowionych zwierząt na świecie i ich relacje z ludźmi są bardzo złożone.

Wybrane dla Ciebie

Klatka dla królika – jak ją wybrać, wyposażyć i utrzymać w czystości?

Kiedy decydujemy się na królika, jednym z pierwszych zakupów jest zwykle klatka.
W sklepie zoologicznym wybór wydaje się prosty – wystarczy znaleźć odpowiednio dużą, dokupić miseczkę, poidełko i paśnik, a następnie urządzić w niej miejsce dla naszego pupila. W rzeczywistości sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Królik potrzebuje przestrzeni, ruchu i możliwości swobodnego poruszania się. Klatka może być jego bezpiecznym miejscem, ale nie powinna być całym światem zwierzęcia.

czytaj

Nowoczesna terapia stanów lękowych u psów

Przez wiele dekad pracy z psami, zachowania lękowe spostrzegano poprzez pryzmat błędnych teorii o dominacji, braku dyscypliny oraz rzekomo występującej „złośliwości” zwierząt. Metody wówczas używane opierały się na korektach oraz wymuszeniu posłuszeństwa. Obecnie natomiast doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że stany lękowe u psów są poważnymi zaburzeniami neurochemicznymi i emocjonalnymi, które wymagają profesjonalnej diagnozy, medycznego wsparcia oraz głębokiej empatii.

czytaj

Problemy stomatologiczne u królika – jak rozpoznać chore zęby?

Zęby są dla królika niezwykle ważne. Zwierzęta te przez znaczną część dnia pobierają pokarm i przeżuwają siano, a ich uzębienie jest przystosowane do ciągłego ścierania. Niestety właśnie dlatego problemy z zębami należą do dość częstych problemów zdrowotnych u królików. Co ważne, królik może przez długi czas ukrywać ból. Opiekun często zauważa problem dopiero wtedy, gdy zwierzę zaczyna mieć wyraźne trudności
z jedzeniem.

czytaj

Jaki żwirek dla kota wybrać?

Zostałeś szczęśliwym opiekunem kota i stoisz przed wyborem odpowiedniego żwirku? Podpowiemy czym się różnią, jakie są zalety i wady poszczególnych z nich. W końcu żwirek to podstawa wyposażenia domu kociarza.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz