Staw kąpielowy zachęca do aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu i jest atrakcyjnym elementem krajobrazu przyjaznym naturze. Jego wpływ na bioróżnorodność ogrodu i tworzenie pozytywnego mikroklimatu są niezaprzeczalne. Woda w stawie kąpielowym jest bowiem uzdatniana w sposób naturalny, z wykorzystaniem mechaniczno-biologicznych procesów samooczyszczania się wód. Dużą rolę w całym procesie odgrywają rośliny wodne (np. rogatek sztywny, moczarka kanadyjska, rdestnica pływająca, kosaciec żółty, manna mielec) i odpowiednie szczepy bakterii . Dzięki temu można uzyskać krystalicznie czystą wodę spełniającą wysokie wymagania sanitarne, a jednocześnie pozbawioną chloru, ozonu oraz innych szkodliwych substancji chemicznych. – Chlor obecny w wodzie pozbawia skórę ochronnej warstwy lipidowej, dlatego staje się ona szorstka i podrażniona. Szkodzi przede wszystkim wysokie stężenie chloru wiązanego, który jest bezpośrednio wchłaniany przez skórę, wdychany czy połykany wraz z wodą. Chloraminy mogą powodować zmiany na skórze, podrażnienie błon śluzowych oczu i dróg oddechowych, do objawów astmy włącznie – mówi Romach Bloch, właściciel firmy Hydroidea, która zajmuje się projektowaniem i budową stawów kąpielowych oraz produkcją ekologicznych preparatów pielęgnacyjnych do zbiorników wodnych. Woda uzdatniana naturalnie jest bezpieczna dla użytkowników stawu kąpielowego i nie wpływa negatywnie na środowisko. Wręcz przeciwnie. Jeżeli staw kąpielowy znajduje się w pobliżu lasu, chętnie korzystają z niego np. jaszczurki, żaby, salamandry czy inne gady i płazy, a także owady (najczęściej ważki), ptaki czy małe ssaki, jak ryjówki i nornice. Dostęp do naturalnie czystej wody przyda się również zwierzętom domowym, co jest istotną informacją m.in. dla właścicieli psów czy kotów, którzy rozważają budowę stawu kąpielowego w ogrodzie. 

Budowa i aranżacja 

Aby staw kąpielowy mógł dobrze funkcjonować, powinien być utrzymywany w stanie równowagi biologicznej.  Stąd jego budowa zwykle jest dwudzielna – część rekreacyjna (kąpielowa) i regeneracyjna. Strefa regeneracyjna odpowiada za oczyszczanie wody. Znajdują się w niej filtry bagienne z dodatkiem odpowiednio dobranych mieszanek minerałów i złóż filtracyjnych typu: BioChalix, BioKalonit, BioPorif. Z jednej strony pochłaniają one z wody azotany i fosforany, z drugiej, dzięki swojej porowatości – są siedliskiem pożytecznych mikroorganizmów wspomagających oczyszczanie wody. Dużą rolę w tym procesie odgrywają również rośliny repozycyjne, jak: trzcina pospolita, pałka wąskolistna, tatarak zwyczajny, sitowie. Pomagają one utrzymać jakość wody na właściwym poziomie, chronią brzegi stawu i tworzą warunki bytowe dla zwierząt zamieszkujących staw. Często w skład systemu oczyszczającego wodę wchodzą urządzenia mechaniczne: skimmery, rynny przelewowe czy pompy oraz profesjonalne systemy filtracyjne bezpieczne dla życia biologicznego – filtry typu HydroGravity zasiedlone odpowiednimi szczepami bakterii. Wszystko zależy od typu stawu kąpielowego, a jest ich pięć, w zależności od wielkości strefy regeneracyjnej w stosunku do kąpielowej i zastosowanych metod filtracji. Najpopularniejsze są stawy kąpielowe typu I, II i III, które nierzadko wyglądają jak naturalne zbiorniki wodne porośnięte roślinnością, z kamienistym dnem, piaszczystym lub żwirowym brzegiem, o różnych rozmiarach i kształtach z urokliwymi mostkami i wyspami. Typ IV i V to ekobaseny z zaawansowanymi technologiczne urządzeniami filtracyjnymi. Dzięki temu strefa regeneracyjna w ekobasenach może zostać zmniejszona do minimum lub całkowicie zlikwidowana, ale uzdatnianie wody wciąż odbywa się w sposób bezpieczny dla życia biologicznego. Ekobaseny to stawy kąpielowe z najwyższej półki, które mogą być budowane w pomieszczeniach i mieć podgrzewaną wodę.