Choroby odzwierzęce – fakty i mity

Toksoplazmoza należy do jednej z najbardziej rozpowszechnionych zoonoz ( chorób odzwierzęcych ) na świecie. Zakażenia toksoplazmą są powszechne zarówno u zwierząt jak i u ludzi.
AUTOR: Sylwia Buszkowska-Znak

Czas czytania: 5 min

Skąd się bierze?

Toksoplazmę wywołuje wewnątrzkomórkowy pasożyt Toxoplazma gondi, który rozmnaża się w tkankach wielu ssaków i ptaków. Jednak tylko kotowate wydalają z kałem inwazyjne jaja, które zachowują zdolność zarażania kilka miesięcy.  Główne źródło zarażenia dla kotów stanowią gryzonie  i ptaki. Człowiek natomiast zaraża się jajami toksoplazmy z pożywieniem, zanieczyszczoną wodą, przez jedzenie zakażonego surowego lub półsurowego mięsa.

Zagrożenie dla człowieka stanowi  w dużej mierze mięso świń, owiec i kóz. Uważane za zdrowe i ekologiczne mięso zwierząt dzikich także może stanowić zagrożenie toksoplazmozą. Gotowanie mięsa w temperaturze min. 58 stopni zabija pasożyta w ciągu 10 minut, a głębokie mrożenie w zakresie -12 do -20 st.  zabija je w ciągu 3 dni.

Co ciekawe, pies nie stanowi zagrożenia dla człowieka gdyż nie wydala inwazyjnych jaj toksoplazmy. Ostatnio jednak powracają opinie, że podstawowe znaczenie w szerzeniu się toksoplazmozy ma skażenie środowiska jajami toksoplazmy. Dzieje się tak jeżeli kot jest tzw. żywicielem ostatecznym toksoplazmy i wówczas  stanowi zagrożenie dla człowieka. Wydala wówczas inwazyjne jaja. Dzieje się to od 3 do 10. dnia po zjedzeniu cyst tkankowych znajdujących się w zarażonym mięsie. Wydalanie zakażonych toksoplazmą jaj przez kota trwa do 20 dni i jest najintensywniejsze między 2 a 5  dniem choroby.

Jak się objawia?

Człowiek, kot, oraz inne ssaki oraz ptaki mogą być tzw. żywicielem pośrednim toksplazmozy. Wówczas w takich organizmach odbywa się część cyklu życiowego pasożyta. Nie wydalają do środowiska zakażonych jaj, ale mogą chorować z objawami lub bezobjawowo.

Najczęściej choroba przebiega bezobjawowo, występuje jedynie powiększenie przejściowe węzłów chłonnych i pojawia się odporność do końca życia. Jeśli występuje choroby współistniejące lub jest obniżona odporność organizmu objawy mogą wystąpić. Najczęstsze związane są z zajęciem układu nerwowego, płuc, gałek ocznych czy wątroby.

Najcięższy przebieg choroby obserwuje się jeśli do zakażenia dochodzi w ciąży. U ssaków dochodzić może wówczas do obumarcia płodów, poronień lub wad płodu. Zarażenia w ciąży w dużej mierze można uniknąć, stosując się do pewnych zasad. Wiąże się to z niejedzeniem surowego i półsurowego mięsa, bardzo dokładnym myciem owoców i warzyw przed spożyciem, oraz unikaniem kontaktu z kałem zarażonych kotów. Możemy również zbadać się, czy posiadamy odporność na tę chorobę. Wystarczy poprosić naszego lekarza rodzinnego o odpowiednie skierowanie. Szczególnie poleca się wykonać to badanie kobietom planującym ciąże.

Choroba kociego pazura

Choroba kociego pazura, inaczej bartonelloza, należy podobnie jak toksoplazmoza do zoonoz, czyli chorób, które mogą przenosić się ze zwierzęcia na człowieka. Jest wywoływana przez bakterię (Bartonella spp.),  a rezerwuarem tej choroby są koty. Podejrzewa się, że 8 do 56 % kotów może być  zakażonych bartonellą.

Jak dochodzi do zakażenia?

Głównym źródłem zakażenia dla zwierząt są pchły, a szczególnie ich kał. Podejrzewa się, iż źródłem zakażenia dla kotów mogą być również kleszcze lub inne pasożyty krwiopijne. Choroba najłatwiej szerzy się w dużych skupiskach kotów. Predysponowane są koty młode, bez względu na płeć i osobniki o obniżonej odporności.  U kotów objawy związane z zakażeniem nie są typowe tylko dla tej jednostki chorobowej.

Występuje najczęściej powiększenie węzłów chłonnych, gorączka. Może dojść m.in. do zapalenie mięśnia sercowego, dolnych dróg oddechowych, dziąseł lub zapalenia zatok. O tym czy choroba rozwinie się u zakażonych kotów decyduje wiele czynników. Istotne są tutaj warunki utrzymania i żywienia kotów, obecność innych chorób współistniejących oraz  status immunologiczny, czyli odporność zwierząt.

 Jak to jest u ludzi?

U ludzi dochodzić może do zakażenia podczas podrapania lub pogryzienia przez zakażone koty. Okres inkubacji wynosi ok. 10 dni. Początkowo w miejscu infekcji pojawiają się grudkowate, czerwone zmiany, które przeistaczają się w pęcherzyki wypełnione płynną treścią. Dochodzi do jednostronnego, lokalnego powiększenia węzłów chłonnych.

Ponadto może wystąpić zapalenie nerwu wzrokowego, wylewów w wątrobie i śledzionie czy zapaleń wsierdzia.  Niestety rozpoznanie choroby kociego pazura jest trudne. Tradycyjne metody diagnostyczne nie pozwalają na 100% postawienie rozpoznania.

W każdym przypadku podejrzenia choroby należy łączyć ja z wywiadem.  Jeśli nastąpił kontakt z kotem, miejscowe uszkodzenie skóry, jednostronne powiększenie węzłów chłonnych to istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo zakażenia Bartonellą. Choroba kociego pazura stanowi zagrożenie dla ludzi i problem epidemiologiczny.

Biorąc pod uwagę opisane choroby, należy zawsze mieć na uwadze własne zdrowie. Ważne jest, jak w każdym przypadku zapobiegania chorobom, przestrzegać zasad higieny, a w czasie kontaktu ze zwierzętami unikać zranień. Pozwoli to na dobry i bezpieczny kontakt z pupilami.

Wybrane dla Ciebie

Króliki a upały – jak chronić pupila latem?

Lato to trudny okres nie tylko dla ludzi, ale również dla zwierząt. Wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla królików, które bardzo źle znoszą upały. Wielu opiekunów nie zdaje sobie sprawy, że przegrzanie organizmu u królika może pojawić się szybko i stanowić realne zagrożenie życia. W naturze króliki chronią się przed gorącem
w chłodnych norach pod ziemią. W mieszkaniu czy na balkonie nie mają takiej możliwości, dlatego odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo spoczywa na człowieku.
Warto pamiętać, że królik nie chłodzi organizmu tak skutecznie jak pies. Nie dyszy intensywnie, nie poci się przez skórę i dużo gorzej radzi sobie z oddawaniem nadmiaru ciepła. Szczególnie niebezpieczne są temperatury powyżej 25 stopni Celsjusza, a przy 30 stopniach ryzyko udaru cieplnego znacząco wzrasta.

czytaj

Czy królik może być sam w domu podczas urlopu? Opieka podczas wyjazdów.

Wielu opiekunów królików zadaje sobie to samo pytanie przed wyjazdem na urlop, weekend czy święta: „Czy mogę zostawić królika samego w domu?”. Odpowiedź jest prosta — królik nie powinien zostawać bez opieki na dłużej. To zwierzę delikatne, wrażliwe i wymagające codziennej kontroli. Nawet jeśli ma zapas jedzenia i wody, kilka dni samotności może skończyć się bardzo źle.
W przeciwieństwie do popularnych mitów królik nie jest „bezobsługowym” zwierzęciem zamkniętym w klatce. Potrzebuje regularnego kontaktu, obserwacji i szybkiej reakcji człowieka w razie problemów zdrowotnych. A u królików problemy potrafią rozwijać się błyskawicznie.

czytaj

7 rzeczy, których nie wiedziałeś o jeżach pigmejskich

Czy wiesz, że Afrykański jeż pigmejski, którego możemy spotkać w naszych domach jest krzyżówką dwóch różnych gatunków?
Osobniki, określane tym mianem w domowych hodowlach, powstały z połączenia afrojeża algierskiego (Atelerix algirus) i afrojeża białobrzuchego (Atelerix albiventris). Dzięki skrzyżowaniu tych dwóch różnych gatunków, uzyskano kilkadziesiąt różnych form barwnych. Niektóre z nich to: salt & peper, dark grey, grey, chocolate, cinnamon, champagne, platinum, silver charcoal white, brown white, black – eyed cinnicot white czy albino. Im bardziej wymyślna i rzadka odmiana tym cena za konkretnego osobnika jest wyższa. Standardowo zaczyna się ona od 400, 500zł.

czytaj

Sygnały stresu – co komunikuje nam nasz pies

Zauważasz u swojego czworonoga pewne zachowania. Pies ziewa, a ty myślisz, że jest zmęczony? A może słodko oblizuje swój nos, a Ty nie widzisz w tym nic złego? Po czym więc poznać, że nasz pies czuje się niekomfortowo? Skąd wiemy, że się boi?

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz