Węch i smak

Konie mają zdecydowanie lepszy węch niż ludzie, ponieważ jest on im potrzebny do przetrwania. Dla porównania człowiek ma około 350 genów receptorów węchowych podczas gdy koń ma ich 1000 (są na wszystkich chromosomach). Zmysł węchu połączony ściśle ze zmysłem smaku, ostrzega przed zepsutym lub trującym pokarmem. Konie nie wymiotują, dlatego wszystko co trafi do żołądka musi przejść przez cały układ pokarmowy. Dlatego ich węch ma bardzo ważne zadanie – ostrzeganie przed niebezpiecznym pokarmem. Można powiedzieć, że konie są najlepszymi botanikami i bezbłędnie odróżniają rośliny trujące od jadalnych, wyczuwają zgniłą trawę i nie lubią jeść gorzkich rzeczy (dlatego tak trudno jest im przemycić lekarstwa). Potrafią też rozpoznać zmianę źródła wody po zapachu i odmówić picia. W jaki sposób? Wyczuwa różnice w zawartości składników mineralnych. Jeżeli podróżujesz z koniem, warto przygotować go na tę zmianę np. dodając soku jabłkowego, który zmieni zapach i smak wody na kilka dni przed podróżą. W ten sposób łatwiej mu będzie zaakceptować nowy napój.

Reakcja flehmen

Konie tak samo jak psy, wąchają się na przywitanie, chcąc jak najwięcej dowiedzieć się o nowym znajomym. W ten sposób oceniają zamiary. Jeżeli wyczują zagrożenie lub wyzwanie, mogą ruszyć do ataku. Kiedy witają się z przyjaciółmi, obwąchują się krócej i cieszą się ze spotkania. Taki rytuał przywitania obejmuje rozpoznawanie hormonów w moczu, pocie i innych płynach ustrojowych, które wywołują reakcję flehmen. Co to takiego? Widziałeś kiedyś konia z wywiniętą górną wargą i śmieszną miną? Z głową zadartą do góry wygląda jakby nieumiejętnie uśmiechał się do zdjęcia, pokazując swoje zęby. Cząsteczki zapachu są wtedy przetwarzane przez narząd lemieszowo-nosowy (narząd Jacobsona). Taką reakcję mogą wywołać także lekarstwa, perfumy, dym, krew, zapach rąk. Co ciekawe u niektórych koni ta reakcja występuje zdecydowanie częściej niż u ich kolegów ze stajni, są też konie, u których nigdy tego nie zaobserwowano.

Zapach a zachowanie

Świat zapachów może warunkować konkretne zachowania u wierzchowców, pozwala im zdobywać liczne informacje i nawiązywać więzi. Po narodzinach źrebaka, klacz liże swoje dziecko, a ono ssie mleko, co umożliwia im rozpoznawanie siebie na całe życie. Po zapachu konie odróżniają swoich przyjaciół od wrogów, wiedzą kto był na pastwisku przed nimi i kogo głaskałeś zanim wszedłeś do boksu. Jego zachowanie może się gwałtownie zmienić, jeżeli wyczuje Twoją złość lub strach. Wierzchowce znaczą też teren tak jak psy i obwąchują kał. Lubią też się tarzać, aby atrakcyjnie pachnieć – nie wnikajmy w czym.

Koński węch jest wrażliwy i umożliwia mu zrozumienie świata oraz przetrwanie. Jest ważny i zrozumienie, że może wpływać na zachowanie wierzchowca, może przyczynić się do ogromnego progresu w waszym treningu.