Kastracja i sterylizacja to dwa różne zabiegi chirurgiczne. Przyjęło się, że zabieg sterylizacji odnosi się do osobników płci żeńskiej, a kastracja do płci męskiej. Oba zabiegi można wykonać zarówno u jednych, jak i drugich. Sterylizacja to zabieg polegający na podwiązaniu i przecięciu nasieniowodów u samców lub jajowodów u samic. Zabieg ten uniemożliwia rozród, jest mniej inwazyjny, ale nie zmniejsza ryzyka występowania chorób, np. nowotworów. Organizm zwierząt, które przeszły zabieg sterylizacji, nadal będzie wytwarzał hormony płciowe. Z kolei kastracja jest zabiegiem polegającym na usunięciu jąder u samców lub jajników i macicy u samic. Zabieg ten powoduje ograniczenie wytwarzania hormonów płciowych przez organizm zwierzęcia. Najczęściej wykonywany jest zabieg kastracji u psów i kotów, dlatego w dalszej części artykułu używane będzie pojęcie kastracji. Oba zabiegi wykonywane są w pełnym znieczuleniu. Wokół tych zabiegów powstało wiele mitów. Częstym powielanym mitem, o którym należy wspomnieć poruszając temat kastracji i sterylizacji, jest ten mówiący o tym, że samica raz w życiu powinna mieć potomstwo, ponieważ doświadczenie porodu przez samice poprawia ich charakter. Jest to nieprawda, nie ma żadnych medycznych dowodów na poparcie tego zdania. Kwestia posiadania przez samice potomstwa nie jest kwestią chęci czy wyboru. Jest to efekt działania instynktu. Wiele osób uważa też, że po zabiegu osobowość psa czy kota zmieni się na gorsze. W tym przypadku jest odwrotnie. Nie występują ciąże urojone u samic, a samce nie znakują terenu moczem, nie występuje także intensywna wokalizacja związana z rują. Często zwierzęta po kastracji wiążą się silniej ze swoimi opiekunami, stają się bardziej potulne. W otoczeniu panuje też jeszcze opinia, że psy i koty po kastracji częściej chorują. To także jest nieprawdziwe stwierdzenie. Kastrując zapobiegamy rozwojowi nowotworów jąder lub jajników, a u samic rozwojowi ropomacicza, czyli ropnego zapalenia macicy, które jest bardzo niebezpieczne.