Zacznijmy od krótkiego wyjaśnienia. Oficjalną nazwą bohaterki tego artykułu jest „kawia domowa”. Zmianę nazwy ze świnki na kawię zaproponował Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk w 2015 roku. Co ciekawe przyjęta powszechnie „świnka morska” to wynik błędnego tłumaczenia nazwy hiszpańskojęzycznej na angielską, a potem angielskojęzycznej na różne języki narodowe.

Wracając do głównego wątku. Obecnie kawie domowe cieszą się dużą popularnością i mianem pupila domowego, powszechnie utrzymywanego w naszych domach. Nikogo więc już nie dziwi widok świnki morskiej w gabinecie weterynaryjnym, a lekarze weterynarii wciąż poszerzają swoją wiedzę, aby skutecznie leczyć te zwierzęta i promować wiedzę dotyczącą ich prawidłowego utrzymania. Świnki morskie chorują podobnie jak inne gatunki zwierząt i wymagają specjalistycznego leczenia.

Wiele chorób może wynikać ze specyfiki gatunkowej, a także błędów popełnianych na etapie utrzymania i żywienia. W niniejszym artykule przybliżymy sobie nieco kwestię chorób, które występują u kawii domowej.

Średnia długość życia świnki morskiej waha się między 6, a 8 lat. Okres ten w dużym stopniu uzależniony jest od rasy, czynników genetycznych oraz warunków utrzymania. Błędy hodowlane popełniane przez opiekunów wraz z uwarunkowaniami anatomicznymi i fizjologicznymi mogą predysponować do wystąpienia szeregu chorób. Dostatecznie szybkie wychwycenie objawów może być kluczowe w powodzeniu dalszej terapii. Kawia domowa podobnie jak inne gryzonie długo maskuje objawy chorobowe, co wynika z tzw. syndromu ofiary. W naturze okazanie słabości zwiększa prawdopodobieństwo schwytania przez drapieżnika, a także powoduje spadek w hierarchii stada.

Dlatego tak ważna jest dobra znajomość swojego pupila i szybkie wyłapywanie nawet subtelnych zmian w zachowaniu. Pomocne może okazać się również regularne ważenie zwierzęcia, gdyż często spadek wagi to jedyny objaw świadczący, że dzieje się coś niepokojącego. To na opiekunie spoczywa obowiązek zapewnienia zwierzęciu odpowiedniej opieki, a w razie wystąpienia objawów chorobowych niezwłocznej konsultacji z lekarzem weterynarii specjalizującym się w chorobach zwierząt egzotycznych.

Innym częstym problemem są infekcje układu oddechowego. Kawie domowe są gatunkiem niezwykle podatnym na choroby dróg oddechowych. Predysponują je do tego warunki środowiskowe (pylące podłoże, zła wentylacja, zmiana temperatur, niedobory witaminy C, stres), jak i uwarunkowania anatomiczne (wąskie drogi oddechowe, mała wydolność płuc).

Wyróżniamy zapalenie dolnych i górnych dróg oddechowych, wywołane przez czynniki biologiczne, najczęściej bakterie. Wśród objawów wyróżniamy małą aktywność, duszność, kichanie, wypływ z nozdrzy, brak apetytu etc. W takich przypadkach należy jak najszybciej udać się do lekarza weterynarii aby wprowadzić odpowiednie leczenie. Szybka interwencja może ochronić przed szerzeniem się zakażenia i rozwojem zapalenia płuc, które jest ciężkim stanem chorobowym dla tego gatunku.

Inwazja pasożytów zewnętrznych (wszoły, roztocza, świerzb) również często występują u świnek morskich. Najczęściej u osobników zakupionych w sklepach zoologicznych gdzie zwierzęta przebywają w dużym zagęszczeniu i w złych warunkach środowiskowych. Problem może się nasilać przy stresie i spadku odporności co sprzyja namnażaniu się pasożytów. Objawy temu towarzyszące to świąd, zmiany skórne w postaci strupów, łuszczącego się naskórka, wyłysienia.

Czasami pasożyty mogą być widoczne gołym okiem (wszoły) zwłaszcza w okolicach grzbietu i zadu. Innym schorzeniem również powodującym zmiany skórne jest grzybica, która najczęściej występuje u osobników młodych z obniżoną odpornością (stres). Zmiany w postaci łuszczącej się skóry i szarych strupów lokalizują się najczęściej w okolicach oczu, uszu, nosa, warg a później stopniowo rozprzestrzeniają się na grzbiet. Zmianom tym najczęściej nie towarzyszy świąd w odróżnieniu do inwazji pasożytniczej. Dość częstym schorzeniem u tego gatunku jest również tzw. szkorbut wynikający z niedoboru witaminy C.

Gatunek ten charakteryzuje się brakiem syntezy witaminy C, dlatego musi być ona dostarczona wraz z pokarmem. Jeśli dieta nie jest odpowiednio zbilansowana bardzo szybko dochodzi do niedoboru tej witaminy i objawów z tym związanych min. krwawienia i obrzęku błony śluzowej jamy ustnej, odbarwienie i kruchość zębów, zapalenie warg. W zaawansowanych przypadkach może dojść do problemów z poruszaniem się (zapalenie i zesztywnienie stawów, bóle mięśniowe).

Bibliografia: [1] J. Carpenter, K. Quesenberry, C. Mans, C. Orcutt; Ferrets, Rabbits, and Rodents Clinical Medicine and Surgery, 2020 [2] K. Gabrish : Praktyka kliniczna. Zwierzęta Egzotyczne, 2009 [3] C.G. Richardson: Choroby świnek morskich, 2004