Badania komisji

Badania i obserwacje trwały niemal półtora roku. Komisja chcąc nie chcąc musi przyznać: koń umie liczyć i czytać, ale nikt nie wie jak! Udaje mu się to nawet wtedy, gdy pytań nie zadaje Osten. Jest jednak ktoś, kto pozostaje nieprzekonany – Oskar Pfungst, psycholog, który szuka racjonalnej odpowiedzi na nieracjonalne pytanie: w jaki sposób koń zna matematykę i kulturę lepiej od niejednego człowieka? Odpowiedzi ma dostarczyć powołana przez niego druga komisja, jest to jednak odpowiedź, bardziej zaskakująca niż samo pytanie!

Koń, który wiedział więcej

 Mądry koń przechytrzył wszystkich ludzi, w tym naukowców i specjalistów od zwierząt i psychologii! Okazało się, że ogier zaczyna się gubić, jeżeli pytający nie zna odpowiedzi lub kiedy w ogóle nie widzi zadającego pytania. Mądry Hans nie umiał liczyć, potrafił za to obserwować emocje i mikrosygnały wysyłane przez ludzi. Dzięki temu wiedział, czy zadający pytanie oczekiwał od niego większej liczby stuknięć kopytem i kiedy był czas, aby przestać. Przebiegłość wierzchowca otworzyła bramy do badania emocji zwierząt i tego jak potrafią nas obserwować. Sprytu Hansa nie docenił jednak jego właściciel, który do końca swoich dni opowiadał, że Hans go oszukał i wpędził do grobu, a przebiegłego konia odesłał do pracy, gdzie prawdopodobnie zginął na froncie podczas I wojny światowej.

I bądź tu mądry.