Węże w Polsce
Czas czytania: 6 min
Żmija zygzakowata (Vipera berus)
Jest stosunkowo niewielkim wężem o krępej budowie ciała. Dorosłe osobniki zwykle nie przekraczają ok. 60-80 cm długości. Od innych gatunków występujących w naszym kraju odróżniają ją pionowe źrenice oraz tak zwana wstęga kainowa, czyli ciemny zygzak ciągnący się wzdłuż grzbietu. Ten ostatni jednak nie zawsze jest widoczny, szczególnie u osobników wyjątkowo ciemno ubarwionych. Podstawowy kolor ciała może się bardzo różnić – od szarego, przez różne odcienie brązu, aż po czarny. Podobnie jak zaskroniec, ale w odróżnieniu od węża Eskulapa i gniewosza łuski żmii zygzakowatej są opatrzone wręgą co nadaje im chropowatą fakturę.
Żmiję spotkać można niemal na całym obszarze naszego kraju. Preferuje obrzeża lasów, łąki, polany i wrzosowiska, gdzie za dnia chętnie wygrzewa się w promieniach słońca zwykle przebywając w częściowym ukryciu, rzadziej na otwartej przestrzeni. Kryjówki znajduje w pobliskich gęstych zaroślach, stertach drewna lub kamieni. Aktywna może być zarówno nocą jak i w ciągu dnia. Z upodobaniem poluje na gryzonie, tym samym ograniczając ich populację. Nie gardzi również pisklętami, jaszczurkami oraz płazami, np. żabami.
Jest jedynym jadowitym wężem występującym naturalnie w Polsce. Z tego powodu często bezmyślnie (i wbrew prawu) tępionym. Jednak ukąszenia zdarzyć się mogą wyłącznie gdy wąż jest zmuszony do obrony, a ich skutek na ogół jest znacznie mniej niebezpieczny niż się powszechnie uważa.
Gniewosz plamisty (Coronella austriaca)
Bywa często mylony ze żmiją zygzakowatą. Osiąga zbliżone rozmiary, a jego szare lub brązowe ubarwienie z dwoma lub czterema rzędami plam na grzbiecie może zmylić oko niewprawnego obserwatora, zwłaszcza kiedy plamy zlewają się w jeden ciągły wzór. W przeciwieństwie do jego jadowitej kuzynki gniewosz posiada okrągłe źrenice, ciemne pasy biegnące od nozdrzy do szyi, wzór na głowie w kształcie trójkąta lub podkowy, gładkie łuski oraz mniej krępą sylwetkę.
Populacja tego gatunku jest w Polsce nieliczna. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt został oznaczony kategorią VU (gatunki wysokiego ryzyka, narażone na wyginięcie). Zamieszkuje niemal cały kraj, ale najliczniejszy jest w południowej jego części. Unika zwartych kompleksów leśnych i terenów podmokłych. Preferuje prześwietlone lasy i silnie nasłonecznione otwarte tereny, najchętniej jednak w sąsiedztwie potencjalnych kryjówek (gęste zarośla, skały, stosy kamieni lub drewna, torowiska, kamieniołomy, ruiny zabudowań etc.). Odżywia się głównie jaszczurkami, jednak od czasu do czasu nie wzgardzi też innymi gadami, płazami, drobnymi ssakami czy pisklętami.
Wąż Eskulapa (Zamenis longissimus)
Wąż niezwykle rzadki na terenie Polski, krytycznie zagrożony wyginięciem. Według herpetologów zajmujących się badaniem i ochroną tego gada, jego populacja w naszym kraju prawdopodobnie nie przekracza stu lub dwustu osobników. Jest największym gatunkiem węża zamieszkującym Polskę – według niektórych źródeł może osiągać nieco ponad dwa metry długości, choć tak dużych osobników oficjalnie w Polsce jak dotąd nie stwierdzono. Posiada smukłą sylwetkę, wąską głowę, brązowy lub ciemnooliwkowy grzbiet, gładkie łuski i jasny, jednolicie żółty, brzuch. U młodych osobników na grzbiecie występuje wyraźny cętkowany wzór, który zanika z wiekiem. Tak samo jak jasne plamy w tylnej części głowy, podobne nieco do plam u zaskrońca zwyczajnego.
Jedyna potwierdzona stabilna populacja tego węża w naszym kraju występuje w Bieszczadach. Zasiedla miejsca cechujące się dobrym nasłonecznieniem – zwykle są to tereny leśne z mozaiką półotwartych i otwartych powierzchni, brzegi rzek i potoków, kamieniołomy, polany, okolice opuszczonych zabudowań. Chętnie wnika w obręb ludzkich osiedli gdzie znajduje odpowiednie miejsca do składania jaj, np. kompostowniki, sterty siana, trocin itd. Poluje głównie na gryzonie, jednak zjada także inne gady, ptaki oraz jaja.
Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix)
Chyba nie ma osoby, która nie spotkała popularnego zaskrońca. Charakterystyczne jasne (zwykle żółte lub kremowe) plamy z czarną obwódką w tylnej części głowy sprawiają, że trudno pomylić tego pięknego gada z innym gatunkiem. Jednak u niektórych osobników, zwłaszcza wyrośniętych samic, plamy te nie są wyraźnie widoczne. Występuje duża zmienność ubarwienia – grzbiet jest zwykle pokryty kolorem szarym, przez odcienie brązu i zieleni po barwę zupełnie czarną u osobników melanistycznych. Samice tego gatunku mogą dorastać nawet do 130-140 cm długości (samce są znacznie mniejsze), jednak najczęściej spotykane węże nie przekraczają metra.
To najpospolitszy polski wąż. Występuje niemal na całym obszarze kraju. Preferuje brzegi rzek i jezior oraz tereny podmokłe, ale spotkać go można także w znacznej odległości od wody – w lasach, parkach i ogrodach. Znakomicie pływa i nurkuje. Zjada płazy, ryby, niekiedy drobne gryzonie. Młode osobniki nie wzgardzą także napotkaną dżdżownicą.
Zaskroniec rybołów (Natrix tessellata)
Zwykle nie przekracza metra długości, choć wyrośnięte samice potrafią osiągać ok. 130 cm. Podstawowe ubarwienie grzbietu to odcienie szarości lub brązu z niewielkimi ciemnymi plamami. Prowadzi podobny tryb życia jak popularny zaskroniec zwyczajny. W przeciwieństwie do niego nie posiada jednak wyraźnych jasnych plam w tylnej części głowy.
Gatunek po raz pierwszy oficjalnie stwierdzony na terytorium naszego kraju w 2009 roku. W chwili obecnej jedyne znane stanowisko tego gatunku w Polsce znajduje się w pobliżu granicy z Czechami w rejonie Cieszyna.
Wybrane dla Ciebie
Klatka dla królika – jak ją wybrać, wyposażyć i utrzymać w czystości?
Kiedy decydujemy się na królika, jednym z pierwszych zakupów jest zwykle klatka.
W sklepie zoologicznym wybór wydaje się prosty – wystarczy znaleźć odpowiednio dużą, dokupić miseczkę, poidełko i paśnik, a następnie urządzić w niej miejsce dla naszego pupila. W rzeczywistości sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Królik potrzebuje przestrzeni, ruchu i możliwości swobodnego poruszania się. Klatka może być jego bezpiecznym miejscem, ale nie powinna być całym światem zwierzęcia.
Nowoczesna terapia stanów lękowych u psów
Przez wiele dekad pracy z psami, zachowania lękowe spostrzegano poprzez pryzmat błędnych teorii o dominacji, braku dyscypliny oraz rzekomo występującej „złośliwości” zwierząt. Metody wówczas używane opierały się na korektach oraz wymuszeniu posłuszeństwa. Obecnie natomiast doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że stany lękowe u psów są poważnymi zaburzeniami neurochemicznymi i emocjonalnymi, które wymagają profesjonalnej diagnozy, medycznego wsparcia oraz głębokiej empatii.
czytaj
Problemy stomatologiczne u królika – jak rozpoznać chore zęby?
Zęby są dla królika niezwykle ważne. Zwierzęta te przez znaczną część dnia pobierają pokarm i przeżuwają siano, a ich uzębienie jest przystosowane do ciągłego ścierania. Niestety właśnie dlatego problemy z zębami należą do dość częstych problemów zdrowotnych u królików. Co ważne, królik może przez długi czas ukrywać ból. Opiekun często zauważa problem dopiero wtedy, gdy zwierzę zaczyna mieć wyraźne trudności
z jedzeniem.
Jaki żwirek dla kota wybrać?
Zostałeś szczęśliwym opiekunem kota i stoisz przed wyborem odpowiedniego żwirku? Podpowiemy czym się różnią, jakie są zalety i wady poszczególnych z nich. W końcu żwirek to podstawa wyposażenia domu kociarza.
czytaj
