Choroby odzwierzęce – fakty i mity

Toksoplazmoza należy do jednej z najbardziej rozpowszechnionych zoonoz ( chorób odzwierzęcych ) na świecie. Zakażenia toksoplazmą są powszechne zarówno u zwierząt jak i u ludzi.
AUTOR: Sylwia Buszkowska-Znak

Skąd się bierze?

Toksoplazmę wywołuje wewnątrzkomórkowy pasożyt Toxoplazma gondi, który rozmnaża się w tkankach wielu ssaków i ptaków. Jednak tylko kotowate wydalają z kałem inwazyjne jaja, które zachowują zdolność zarażania kilka miesięcy.  Główne źródło zarażenia dla kotów stanowią gryzonie  i ptaki. Człowiek natomiast zaraża się jajami toksoplazmy z pożywieniem, zanieczyszczoną wodą, przez jedzenie zakażonego surowego lub półsurowego mięsa. Zagrożenie dla człowieka stanowi  w dużej mierze mięso świń, owiec i kóz. Uważane za zdrowe i ekologiczne mięso zwierząt dzikich także może stanowić zagrożenie toksoplazmozą. Gotowanie mięsa w temperaturze min. 58 stopni zabija pasożyta w ciągu 10 minut, a głębokie mrożenie w zakresie -12 do -20 st.  zabija je w ciągu 3 dni. Co ciekawe, pies nie stanowi zagrożenia dla człowieka gdyż nie wydala inwazyjnych jaj toksoplazmy. Ostatnio jednak powracają opinie, że podstawowe znaczenie w szerzeniu się toksoplazmozy ma skażenie środowiska jajami toksoplazmy. Dzieje się tak jeżeli kot jest tzw. żywicielem ostatecznym toksoplazmy i wówczas  stanowi zagrożenie dla człowieka. Wydala wówczas inwazyjne jaja. Dzieje się to od 3 do 10. dnia po zjedzeniu cyst tkankowych znajdujących się w zarażonym mięsie. Wydalanie zakażonych toksoplazmą jaj przez kota trwa do 20 dni i jest najintensywniejsze między 2 a 5  dniem choroby.

Jak się objawia?

Człowiek, kot, oraz inne ssaki oraz ptaki mogą być tzw. żywicielem pośrednim toksplazmozy. Wówczas w takich organizmach odbywa się część cyklu życiowego pasożyta. Nie wydalają do środowiska zakażonych jaj, ale mogą chorować z objawami lub bezobjawowo. Najczęściej choroba przebiega bezobjawowo, występuje jedynie powiększenie przejściowe węzłów chłonnych i pojawia się odporność do końca życia. Jeśli występuje choroby współistniejące lub jest obniżona odporność organizmu objawy mogą wystąpić. Najczęstsze związane są z zajęciem układu nerwowego, płuc, gałek ocznych czy wątroby. Najcięższy przebieg choroby obserwuje się jeśli do zakażenia dochodzi w ciąży. U ssaków dochodzić może wówczas do obumarcia płodów, poronień lub wad płodu. Zarażenia w ciąży w dużej mierze można uniknąć, stosując się do pewnych zasad. Wiąże się to z niejedzeniem surowego i półsurowego mięsa, bardzo dokładnym myciem owoców i warzyw przed spożyciem, oraz unikaniem kontaktu z kałem zarażonych kotów. Możemy również zbadać się, czy posiadamy odporność na tę chorobę. Wystarczy poprosić naszego lekarza rodzinnego o odpowiednie skierowanie. Szczególnie poleca się wykonać to badanie kobietom planującym ciąże.

Choroba kociego pazura

Choroba kociego pazura, inaczej bartonelloza, należy podobnie jak toksoplazmoza do zoonoz, czyli chorób, które mogą przenosić się ze zwierzęcia na człowieka. Jest wywoływana przez bakterię (Bartonella spp.),  a rezerwuarem tej choroby są koty. Podejrzewa się, że 8 do 56 % kotów może być  zakażonych bartonellą.

Jak dochodzi do zakażenia?

Głównym źródłem zakażenia dla zwierząt są pchły, a szczególnie ich kał. Podejrzewa się, iż źródłem zakażenia dla kotów mogą być również kleszcze lub inne pasożyty krwiopijne. Choroba najłatwiej szerzy się w dużych skupiskach kotów. Predysponowane są koty młode, bez względu na płeć i osobniki o obniżonej odporności.  U kotów objawy związane z zakażeniem nie są typowe tylko dla tej jednostki chorobowej. Występuje najczęściej powiększenie węzłów chłonnych, gorączka. Może dojść m.in. do zapalenie mięśnia sercowego, dolnych dróg oddechowych, dziąseł lub zapalenia zatok. O tym czy choroba rozwinie się u zakażonych kotów decyduje wiele czynników. Istotne są tutaj warunki utrzymania i żywienia kotów, obecność innych chorób współistniejących oraz  status immunologiczny, czyli odporność zwierząt.

 Jak to jest u ludzi?

U ludzi dochodzić może do zakażenia podczas podrapania lub pogryzienia przez zakażone koty. Okres inkubacji wynosi ok. 10 dni. Początkowo w miejscu infekcji pojawiają się grudkowate, czerwone zmiany, które przeistaczają się w pęcherzyki wypełnione płynną treścią. Dochodzi do jednostronnego, lokalnego powiększenia węzłów chłonnych. Ponadto może wystąpić zapalenie nerwu wzrokowego, wylewów w wątrobie i śledzionie czy zapaleń wsierdzia.  Niestety rozpoznanie choroby kociego pazura jest trudne. Tradycyjne metody diagnostyczne nie pozwalają na 100% postawienie rozpoznania. W każdym przypadku podejrzenia choroby należy łączyć ja z wywiadem.  Jeśli nastąpił kontakt z kotem, miejscowe uszkodzenie skóry, jednostronne powiększenie węzłów chłonnych to istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo zakażenia Bartonellą. Choroba kociego pazura stanowi zagrożenie dla ludzi i problem epidemiologiczny.

Biorąc pod uwagę opisane choroby, należy zawsze mieć na uwadze własne zdrowie. Ważne jest, jak w każdym przypadku zapobiegania chorobom, przestrzegać zasad higieny, a w czasie kontaktu ze zwierzętami unikać zranień. Pozwoli to na dobry i bezpieczny kontakt z pupilami.

Wybane dla Ciebie

Jesień naszych ptaków

Jesień to pora roku, kiedy bujna wegetacja roślin staje się li tylko pięknym wspomnieniem, a drzewa i krzewy pokrywają się ciepłymi barwami ciemnego złota, burgunda i ochry. To pora roku, gdy wiele kręgowców lądowych zaczyna gromadzić zapasy na zimę i szukać ustronnego miejsca, by popaść w stan odrętwienia. Ale jesień to również pora niesłychanie ważna dla ptaków – zarówno dla tych migrujących (przylatujących i odlatujących), jak i dla tych, które pędzą na obszarze naszego kraju osiadły tryb życia.

czytaj

Miejsca przyjazne zwierzętom: Hotel Lake Hill Resort & SPA

Miejsca przyjazne zwierzętom to stała rubryka w której możecie państwo dowiedzieć się, gdzie warto podróżować ze swoim pupilem. Na naszej liście znajdą się hotele, pensjonaty i restauracje z całej Polski. Znasz takie miejsce? Napisz do nas na redakcja@petsworld.com.pl i opowiedz, dlaczego to właśnie wybrane przez Ciebie miejsce powinniśmy opisać w następnym numerze.
Jako następny na naszej liście uplasował się Hotel Lake Hill Resort & SPA położony nad Zalewem Sosnówka. W murach tego pięknego obiektu nie brakuje czworonożnych mieszkańców.

czytaj

Zachowania agresywne u psów

Czym są zachowania agresywne? Jest to określenie wieloznaczne, zależnie od dziedziny czy autora możemy natknąć się różne definicje. Na potrzeby niniejszego artykułu posłużymy się definicją zaproponowaną przez Brendę Aloff, według której zachowania agresywne to groźby i wyzwania, kończące się konfrontacją lub poddaniem się. Podchodząc do zagadnienia funkcjonalnie celem prezentowania przez psy zachowań agresywnych jest zyskanie dostępu do bodźca, uniknięcie go lub ucieczka przed nim. Mogą one przybrać postać fizycznego ataku, lub grożenia.

czytaj

Łysienie u papug ma wiele postaci

Bywa że ktoś do mnie telefonuje i pyta: „Co to za ptaszek, taki mały, żółtawy?”. I wtedy odpowiadam: „Kulczyk, dzwoniec, trznadel, pliszka lub piecuszek, albo świstunka, zaganiacz, a może pierwiosnek”. Tak samo wiele odpowiedzi może być na pytanie o przyczynę łysienia u papug. Na dodatek braki w upierzeniu to nie zawsze musi być łysienie, ale z reguły świadczą one o poważnych błędach pielęgnacyjnych lub groźnej chorobie.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz