Kawia domowa – co jej może dolegać? Choroby u kawii domowych i jak je rozpoznać.

Kawia domowa (łac. Cavia porcellus) lepiej znana jako świnka morska to gatunek gryzonia pochodzący z Ameryki Południowej. Zwierzęta te zostały udomowione już w starożytności, lecz początkowo były hodowane jedynie w celach kulinarnych. Do Europy trafiły w XVI wieku, natomiast od XIX wieku są wykorzystywane jako zwierzęta laboratoryjne.
AUTOR: Klaudia Chrząszcz

Obecnie kawie cieszą się dużą popularnością i mianem pupila domowego, powszechnie utrzymywanego w naszych domach. Nikogo więc już nie dziwi widok świnki morskiej w gabinecie weterynaryjnym, a lekarze weterynarii wciąż poszerzają swoją wiedzę, aby skutecznie leczyć te zwierzęta i promować wiedzę dotyczącą ich prawidłowego utrzymania. Świnki morskie chorują podobnie jak inne gatunki zwierząt i wymagają specjalistycznego leczenia. Wiele chorób może wynikać ze specyfiki gatunkowej, a także błędów popełnianych na etapie utrzymania i żywienia. W niniejszym artykule przybliżymy sobie nieco kwestię chorób, które występują u kawii domowej.

Średnia długość życia świnki morskiej waha się między 6, a 8 lat. Okres ten w dużym stopniu uzależniony jest od rasy, czynników genetycznych oraz warunków utrzymania. Błędy hodowlane popełniane przez opiekunów wraz z uwarunkowaniami anatomicznymi i fizjologicznymi mogą predysponować do wystąpienia szeregu chorób. Dostatecznie szybkie wychwycenie objawów może być kluczowe w powodzeniu dalszej terapii. Kawia domowa podobnie jak inne gryzonie długo maskuje objawy chorobowe, co wynika z tzw. syndromu ofiary. W naturze okazanie słabości zwiększa prawdopodobieństwo schwytania przez drapieżnika, a także powoduje spadek w hierarchii stada. Dlatego tak ważna jest dobra znajomość swojego pupila i szybkie wyłapywanie nawet subtelnych zmian w zachowaniu. Pomocne może okazać się również regularne ważenie zwierzęcia, gdyż często spadek wagi to jedyny objaw świadczący, że dzieje się coś niepokojącego. To na opiekunie spoczywa obowiązek zapewnienia zwierzęciu odpowiedniej opieki, a w razie wystąpienia objawów chorobowych niezwłocznej konsultacji z lekarzem weterynarii specjalizującym się w chorobach zwierząt egzotycznych.


Najczęstsze choroby u tego gatunku to infekcje układu oddechowego, problemy ze strony przewodu pokarmowego, inwazje pasożytnicze oraz grzybica. Przy omawianiu problemów ze strony przewodu pokarmowego nie sposób nie wspomnieć o tzw. zatkaniu czyli niedrożności przewodu pokarmowego, która spędza sen z powiek u niejednego opiekuna. Problem ten w dużej mierze wynika ze specyficznej budowy przewodu pokarmowego u tego gatunku i objawia się najczęściej brakiem apetytu, apatią, polegiwaniem w jednym miejscu, brakiem wydalania bobków. Wystąpienie tych objawów powinno skłonić opiekuna do szybkiej interwencji, ponieważ to czas może być kluczowy w powodzeniu terapii. Wtórnie do niedrożności przewodu pokarmowego może rozwijać się tzw. wzdęcie żołądka, które objawia się dodatkowo uwypukleniem lewego boku ciała, przyśpieszonym oddechem, ślinieniem się, niepokojem itd. Z kolei brak spożywania pokarmu może predysponować do dalszych problemów i tworzenia się min. wrzodów żołądka. Przewód pokarmowy ze względu na swą specyfikę u tego gatunku musi być ciągle wypełniony treścią pokarmową, a głodówka może być niebezpieczna dla zdrowia i życia świnki morskiej. Dlatego tak ważne jest posiadanie w domowej apteczce karmy ratunkowej i dokarmianie zwierzęcia gdy to samodzielnie nie pobiera pokarmu.

Przyczyn rozwoju niedrożności przewodu pokarmowego może być wiele, wśród najczęstszych wyróżniamy: połykanie sierści i tworzenie się tzw. trichobezoarów, zjadanie zbyt dużych cząstek pokarmowych, a także choroba stomatologiczna. Wszystko to prowadzi do upośledzenia przesuwania się treści, a przede wszystkim jest bardzo bolesne dla zwierzęcia i może doprowadzić do całkowitej atonii przewodu pokarmowego i wtórnych zmian ogólnoustrojowych. Wspomniana już choroba stomatologiczna to niestety również częsty problem u tego gatunku. Świnki morskie charakteryzują się posiadaniem uzębienia typu hypselodontycznego. Oznacza to, że zęby rosną przez całe życie zwierzęcia i wymagają ciągłego ścierania, co uzależnione jest od prawidłowej diety. Błędy żywieniowe jak i czynnik genetyczne predysponują do problemów z zębami, co najczęściej objawia się ślinieniem, brakiem apetytu, wypływem z oczu/ nosa, wydalaniem małych/suchych bobków etc. Jak łatwo zauważyć objawy towarzyszące tym chorobom są do siebie bardzo podobne, dlatego dokładne badanie kliniczne jest niezbędne aby znaleźć przyczynę problemów. Innym schorzeniem przewodu pokarmowego jest biegunka, której przyczyną może być zła dieta (zbyt dużo zielonki/owoców w diecie, zbyt szybkie wprowadzenie nowego elementu do diety itd.), pasożyty wewnętrzne (min kokcydia), infekcja (bakterie/wirusy), a czasami wtórnie do problemów ogólnoustrojowych (choroby nerek, wątroby). Biegunka może szybko doprowadzić do odwodnienia zwierzęcia, dlatego tak ważne jest szybkie wdrożenie leczenia.

Innym częstym problemem są infekcje układu oddechowego. Kawie domowe są gatunkiem niezwykle podatnym na choroby dróg oddechowych. Predysponują je do tego warunki środowiskowe (pylące podłoże, zła wentylacja, zmiana temperatur, niedobory witaminy C, stres), jak i uwarunkowania anatomiczne (wąskie drogi oddechowe, mała wydolność płuc). Wyróżniamy zapalenie dolnych i górnych dróg oddechowych, wywołane przez czynniki biologiczne, najczęściej bakterie. Wśród objawów wyróżniamy małą aktywność, duszność, kichanie, wypływ z nozdrzy, brak apetytu etc. W takich przypadkach należy jak najszybciej udać się do lekarza weterynarii aby wprowadzić odpowiednie leczenie. Szybka interwencja może ochronić przed szerzeniem się zakażenia i rozwojem zapalenia płuc, które jest ciężkim stanem chorobowym dla tego gatunku.

Inwazja pasożytów zewnętrznych (wszoły, roztocza, świerzb) również często występują u świnek morskich. Najczęściej u osobników zakupionych w sklepach zoologicznych gdzie zwierzęta przebywają w dużym zagęszczeniu i w złych warunkach środowiskowych. Problem może się nasilać przy stresie i spadku odporności co sprzyja namnażaniu się pasożytów. Objawy temu towarzyszące to świąd, zmiany skórne w postaci strupów, łuszczącego się naskórka, wyłysienia. Czasami pasożyty mogą być widoczne gołym okiem (wszoły) zwłaszcza w okolicach grzbietu i zadu. Innym schorzeniem również powodującym zmiany skórne jest grzybica, która najczęściej występuje u osobników młodych z obniżoną odpornością (stres). Zmiany w postaci łuszczącej się skóry i szarych strupów lokalizują się najczęściej w okolicach oczu, uszu, nosa, warg a później stopniowo rozprzestrzeniają się na grzbiet. Zmianom tym najczęściej nie towarzyszy świąd w odróżnieniu do inwazji pasożytniczej. Dość częstym schorzeniem u tego gatunku jest również tzw. szkorbut wynikający z niedoboru witaminy C. Gatunek ten charakteryzuje się brakiem syntezy witaminy C, dlatego musi być ona dostarczona wraz z pokarmem. Jeśli dieta nie jest odpowiednio zbilansowana bardzo szybko dochodzi do niedoboru tej witaminy i objawów z tym związanych min. krwawienia i obrzęku błony śluzowej jamy ustnej, odbarwienie i kruchość zębów, zapalenie warg. W zaawansowanych przypadkach może dojść do problemów z poruszaniem się (zapalenie i zesztywnienie stawów, bóle mięśniowe).

Bibliografia: [1] J. Carpenter, K. Quesenberry, C. Mans, C. Orcutt; Ferrets, Rabbits, and Rodents Clinical Medicine and Surgery, 2020 [2] K. Gabrish : Praktyka kliniczna. Zwierzęta Egzotyczne, 2009 [3] C.G. Richardson: Choroby świnek morskich, 2004

Wybane dla Ciebie

Miejsca przyjazne zwierzętom

Przedstawiamy Państwu kawiarnię Psikawka, która znajduje się w Krakowie. To wyjątkowe miejsce to punkt, który powinien znać każdy miłośnik pysznych domowych wypieków i psów!

czytaj

Uwaga kot! Jak zabać o jego bezpieczeństo?

Bezpieczny kot to szczęśliwy kot. Kocie bezpieczeństwo to wiele różnych aspektów i o każdy z nich trzeba zadbać, żeby nie narażać kota na potencjalne niebezpieczeństwa, które mogą go narazić na utratę zdrowia, a nawet życia.

czytaj

Przegląd psiego rynku

Czym byłoby psie życie bez gadżetów, które je urozmaicą, prawda? Na szczęście na rynku istnieje mnóstwo artykułów, które świetnie sprawdzą się w naszych domach. Dziś pod lupę weźmiemy dwie marki: Trixie oraz Barry King, które w branży zwierzęcej są ekspertami. Jeśli chcecie zapewnić swoim psiaków gadżety o najwyższej jakości z naciskiem na ich zadowolenie, to warto zaufać właśnie im!

czytaj

Okno na świat ptaków w ogrodzie, czyli kilka słów o wolierach.

Woliera w ogrodzie to świetna rzecz, która gwarantuje widok na ptaki, słuchanie ich gaworzenia, śpiewu czy ćwierkania. Zanim jednak zdecydujemy się na postawienie jej w swoim ogrodzie musimy wybrać takie miejsce, które zapewnia i widok na ptaki i łatwe dojście do woliery.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz