W Polsce początki fizjoterapii to początek XXI wieku. W 2009 roku założono Polski Związek Zoofizjoterapeutów i od tego czasu rehabilitacja zwierząt, a szczególnie towarzyszących, zaczęła się bardzo dynamicznie rozwijać

Fizjoterapia w Polsce

Współczesny pies i kot, ale także coraz częściej gryzonie to członkowie naszych domowych ognisk, przyjaciele, których darzymy wielką miłością. Czas życia naszych czworonożnych przyjaciół wydłużył się w ostatnich latach znacząco, dzięki coraz większej wiedzy i świadomości opiekunów, prawidłowemu żywieniu i rozbudowanej profesjonalnej opiece lekarsko-weterynaryjnej. W związku z tym następuje szybki rozwój geriatrii zwierząt towarzyszących oraz wspomnianej wyżej zoofizjoterapii.

Dziś w Polsce prowadzone są liczne kursy i szkolenia z tej dziedziny, a nawet studia wyższe o kierunku zoofizjoterapii, które rozpoczęto w roku 2014 na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy. Istnieją także coraz liczniejsze gabinety fizjoterapeutyczne dla zwierząt, zarówno u boku lecznic, jak i jako samodzielne jednostki lecznicze, których wyposażenie nie odbiega, a czasami wręcz przewyższa standardy ich odpowiedników dla ludzi. Jednak zoofizjoterapeuta to nie tylko zawód, ale przede wszystkim pasja, poparta wielką miłością i oddaniem dla zwierząt.

Zoofizjoteraputa to osoba, która powinna posiadać szeroką wiedzę z zakresu anatomii i fizjologii zwierząt, patofizjologii, a przede wszystkim z dostępnych współczesnych technik kinezyterapii, terapii manualnej i fizykoterapii. Powinna również umieć prawidłowo przeprowadzić badanie fizjoterapeutyczne, postawić rozpoznanie, a następnie zaplanować i wdrożyć optymalną terapię.

Kiedy udać się z psem do fizjoterapeuty ?

Najczęściej leczenia fizjoterapeutycznego wymagają psy użytkowane sportowo, psy w każdym wieku, po różnego rodzaju zabiegach chirurgicznych, po wypadkach i wszelkiego typu  urazach mechanicznych, ale przede wszystkim psy w starszym wieku, u których pojawiają się typowe choroby starcze.

Większość starzejących się psów dotykają choroby zwyrodnieniowe stawów i kręgosłupa, które znacząco ograniczają zdolności ruchowe zwierzęcia i wywołują przewlekły i dokuczliwy ból. Takie psy niechętnie wychodzą na spacery, a w efekcie tego tyją, co pogłębia chorobę. Czasami nawet popadają w stany depresyjne.

Oprócz klasycznego leczenia farmakologicznego – głównie za pomocą niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz suplementów  diety, zawierających tzw. chondroprotetyki  (glukozaminoglikany, chondroitynę, kwas hialuronowy, kolagen i inne ) – niezwykle skuteczna w takich sytuacjach jest właśnie fizjoterapia.

To dzięki niej możemy miedzy innymi ograniczyć ból i zaniki mięśniowe, poprawić zakres ruchów w chorych stawach, zredukować różnego typu dysfunkcje neurologiczne, co w konsekwencji prowadzi do poprawy ogólnej funkcji  ruchowej leczonych zwierząt. Fizjoterapia radykalnie przyśpiesza powrót psa do zdrowia po leczeniu chirurgicznym czy urazie, a w przypadku psów sportowych zapobiega urazowości i pomaga w utrzymaniu optymalnej kondycji ciała.

Każdy psi pacjent przed rozpoczęciem rehabilitacji jest badany przez lekarza, a następnie fizjoterapeutę. W zależności od rodzaju schorzenia dobierany jest rodzaj, ilość i czas trwania zabiegów. Seria zabiegów najczęściej obejmuje 10 zabiegów, prowadzonych 2-3 razy w tygodniu. Średnio czas pojedynczej sesji zabiegowej to godzina, a zwierzak podczas zabiegów przebywa ze swoim opiekunem, co minimalizuje związany z tym stres.

Bardzo ważne jest również to, że wszystkie wykonywane zabiegi oraz ćwiczenia manualne są dla zwierzęcia bezbolesne i nieszkodliwe. Leczenie rehabilitacyjne nie kończy się po godzinie spędzonej w gabinecie, każdy pacjent otrzymuje najczęściej rozpisane zestawy ćwiczeń i zaleceń do wykonania w domu, tak aby efekty terapii były jak najlepsze i trwałe.

3) Fizykoterapia – to dział fizjoterapii, zajmujący się zastosowaniem tak zwanych czynników fizykalnych. To część rehabilitacji, w której bodźcem leczniczym są prądy, lasery, ultradźwięki, pole magnetyczne czy wpływ temperatury.

Może  ona stanowić samodzielny element fizjoterapii, ale najczęściej jest dopełnieniem terapii manualnej i  kinezyterapii. Nie sposób w ramach tego artykułu opisać wszystkie zabiegi fizykalne stosowane u zwierząt, ich wskazania i przeciwwskazania, ale w mojej ocenie na szczególną uwagę zasługują – ostatnio coraz bardziej popularne u zwierząt, podobnie jak u ludzi –  fala uderzeniowa i laser wysokoenergetyczny, który również wykorzystujemy w naszej przychodni dla zwierząt.

Fala uderzeniowa jest zabiegiem nieinwazyjnym, w pełni bezpiecznym, w którym wytwarzana fala akustyczna przenosi energię do miejsca bólu w układzie mięśniowo-szkieletowym. Dzięki niej rozpoczyna się proces regeneracji tkanek. Główną zaletą fali, w przypadku zwierząt, jest krótki czas wykonania zabiegu oraz jej wysoka skuteczność. Najczęstszymi wskazaniami do tego zabiegu  są choroby zwyrodnieniowe stawów, stany pourazowe, zwapnienia okołostawowe, ograniczające ruch w  stawie, wzmożone napięcie mięśniowe czy  bóle kręgosłupa.

Tymczasem laser wysokoenergetyczny wykazuje silne działanie na tkankę w miejscu aplikacji. Wysoka moc wyjściowa promieniowania pozwala w krótkim czasie na głębszą penetrację tkanek z większą dawką energii. Laser posiada działanie przeciwbólowe, przeciwobrzękowe i przeciwzapalne.

Oprócz tego działa również biostymulująco. Prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, zwiększając tym samym dopływ składników odżywczych przez układ krążenia oraz lepszą absorpcję produktów ubocznych przez układ limfatyczny.

Przyjaźń pomiędzy człowiekiem a  zwierzęciem sięga setek lat i powoduje, że z coraz większym zaangażowaniem i odpowiedzialnością troszczymy się o naszych czworonożnych domowników. Dziś medycyna weterynaryjna oferuje bardzo szeroki wachlarz usług, w tym fizjoterapeutycznych.