Żółw wodno-lądowy. Podstawy opieki

Żółwie ziemnowodne to atrakcyjne i bardzo ciekawe zwierzęta. Przy odrobinie dobrej woli i poświęconego czasu wielu spośród nich da się zapewnić dobre warunki do życia w naszym najbliższym otoczeniu – w domowym akwaterrarium lub ogrodowym oczku wodnym, zyskując tym samym efektowne miejsce do obserwacji ich zachowań.
AUTOR: Bartłomiej Gorzkowski

Czas czytania: 6 min

Trzeba jednak pamiętać, że zakup żółwia oznacza przyjęcie na siebie odpowiedzialności za jego życie i zdrowie na długi czas – większość popularnych gatunków żyć z nami będzie 25 – 40 lat.

Do zakupu nie można więc podchodzić pochopnie, pod wpływem emocji czy próśb dziecka. Trzeba się odpowiednio przygotować zdobywając wiedzę niezbędną do prawidłowej opieki i mieć świadomość potrzeb konkretnego gatunku oraz tego, że opieka nad żółwiem bardziej przypomina akwarystykę niż pełne interakcji z człowiekiem towarzystwo psa lub kota.

Wybór gatunku

Obecnie oferta sklepów zoologicznych i hodowców jest bardzo bogata. Na polskim rynku zoologicznym dostępnych jest przynajmniej kilkanaście gatunków żółwi wiodących wodno – lądowy tryb życia. Mimo, iż na początku wszystkie są małe, to jednak w zależności od gatunku osiągają różne rozmiary – od kilkunastu do nawet sześćdziesięciu centymetrów długości, o czym nie zawsze sprzedawcy informują w uczciwy sposób.

Aby uniknąć sytuacji, gdy gad kupiony jako „żółwik miniaturka” okazuje się np. przedstawicielem rodzaju Pseudemys, który może osiągnąć ok. 5 kg wagi i nie każdy podoła temu wyzwaniu pod względem finansowym lub lokalowym, wybór gatunku musi być przemyślany i świadomy.

Warto pamiętać, że różne żółwie mają odmienne wymagania nie tylko pod względem wielkości zbiornika, ale także diety, temperatury, oświetlenia, poziomu wody, etc. Poniższe wskazówki należy traktować jako uniwersalne, jednak przygotowując się do opieki nad zwierzęciem trzeba brać pod uwagę także specyficzne potrzeby danego gatunku.

Warto też sprawdzić, czy interesujący nas żółw nie wymaga stosownego zezwolenia na przetrzymywanie, jak np. uznane za inwazyjne Trachemys scripta, Graptemys pseudogeographica, Chrysemys picta i Chelydra serpentina.

Zbiornik

Najmniejsze żółwie dostępne w kraju, którym da się zapewnić dobre warunki do życia w akwaterrariach o pojemności ok. 100 litrów, to Kinosternon baurii, Sternotherus odoratus Sternotherus minor. Pelomedusa subrufa czy Kinosternon scorpioides wymagają już nieco większych zbiorników. Jeszcze większe, powyżej 200 litrów, to minimum dla Emydura subglobosa, Pelusios castaneus, Graptemys ouachitensis czy Ocadia sinensis. Często spotykane ostatnio Trachemys venusta czy niezwykle popularne w sklepach żółwie z rodzaju Pseudemys (oferowane zazwyczaj pod nazwą „żółw hieroglifowy”) wymagać będą zbiorników o pojemności przekraczającej 400 litrów dla pojedynczego osobnika.

Oczywiście kupując młodego żółwia nie musimy umieszczać go od razu w pojemniku docelowym – akwaterrarium może „rosnąć” wraz z nim. Ważne, by tego nie zaniedbać, bo zbyt mały zbiornik niekorzystnie wpływa na zdrowie i rozwój gada.

Akwaterrarium, czyli zbiornik z częścią wodną i lądową, może być wykonany z różnych materiałów. Najczęściej spotykana jest tradycyjna konstrukcja szklana, ale równie dobrze można zastosować pojemniki z tworzyw sztucznych (nie muszą być przezroczyste) – tak specjalistyczne dedykowane do hodowli żółwi, jak i zaadaptowane np. ze zbiorników przemysłowych, kastr budowlanych itp. To tylko kwestia pomysłowości właściciela i jego poczucia estetyki.

Ważne, by sucha część lądowa była odpowiednio duża (wskazane przynajmniej 1/3 powierzchni zbiornika) z łagodnym wejściem. Tu najlepiej sprawdzają się nadbudówki, które nie zabierają gadom miejsca do pływania. Część lądowa nie może być ulokowana zbyt wysoko nad wodą. Poziom wody dobieramy oczywiście względem potrzeb danego gatunku i wielkości żółwia, ale przyjmuje się, że minimalny gwarantujący bezpieczeństwo wynosi 1,5 długości karapaksu. Mniejszy, w przypadku przewrócenia się żółwia na grzbiet, może utrudnić mu powrót do właściwej pozycji.

Pokrywy, tak chętnie stosowane w akwarystyce, w przypadku żółwi mogą być niebezpieczne. Zbyt duża wilgotność powietrza zwiększa bowiem ryzyko wystąpienia groźnych infekcji układu oddechowego. Wyjątkowo ich stosowanie może być zalecone, ale tylko przy młodych osobnikach niektórych gatunków na wyraźne wskazanie hodowcy.

Warto wspomnieć, że niektóre żółwie w okresie od wiosny do jesieni znakomicie czują się w oczku wodnym. Rzecz jasna odpowiednio zbudowanym i zabezpieczonym. Są też takie, które można tak utrzymywać całorocznie. To jednak temat na osobny artykuł.

Podstawowe wyposażenie akwaterrarium

Grzałka z termostatem. Koniecznie musi być bezpieczna, nietłukąca. W dobrych sklepach zoologicznych można dostać grzałki wykonane z tworzywa lub przepływowe (montowane na rurach filtra zewnętrznego).

Filtr. Najlepiej zewnętrzny z dużą ilością mediów do filtracji biologicznej. Wewnętrzne sprawdzą się praktycznie tylko w małych zbiornikach przy bardzo młodych żółwiach, choć w takim przypadku i tak lepsze będą filtry kaskadowe z uwagi na większą objętość wkładów.

Ważne, by wydajność filtra była dobrana jak do trzykrotnie większego akwarium dla ryb – przykładowo trzymając żółwia w zbiorniku o pojemności 200 litrów powinniśmy wybrać filtr przeznaczony do akwarium o pojemności 600 litrów.

Ogrzewanie i oświetlenie części lądowej można zapewnić stosując różne rozwiązania, np. specjalistyczne żarówki grzewcze, promienniki ceramiczne lub panele grzewcze w towarzystwie źródła światła (np. świetlówki), lampy metahalogenowe itp. Źródło promieniowania UVB (odpowiadające za syntezę witaminy D3 i gospodarkę wapniową) nie dla każdego gatunku jest konieczne, jednak warto je stosować.

Opieka

Wbrew temu co twierdzą niektórzy właściciele, żółwie nie budują więzi z człowiekiem. Szybko jednak przyzwyczajają się do jego obecności i zaczynają traktować jak ruchomy dystrybutor jedzenia. Opiekunowie, nie znając gadziego behawioru, czasem błędnie odbierają zachowania swoich zwierząt i przypisują im nieistniejące cechy. Nie ma w tym nic złego, o ile nie szkodzi to pupilom.

Natomiast niepotrzebne wyciąganie z wody, puszczanie na spacery po podłodze, przytulanie czy głaskanie, niosą ryzyko dla zdrowia gada i powodują niepotrzebny stres. Odpowiedzialny opiekun winien skupić się na obsłudze zbiornika (higiena, kontrola temperatury, cotygodniowe podmiany 20-30% wody), karmieniu zgodnie z wymogami danego gatunku (u wielu gatunków skład diety zmienia się wraz z wiekiem) i obserwacji swego zwierzaka.

Wszelkie niepokojące objawy, jak np. opuchnięte oczy, apatia, brak apetytu (pomijając pierwsze dni w nowym zbiorniku), brak możliwości zanurzenia lub pływanie w pozycji przechylonej na jedną stronę, wysięk z nozdrzy lub pyska, wybroczyny, ropnie lub nieprawidłowy rozwój, powinny skutkować natychmiastową wizytą u lekarza weterynarii specjalizującego się w leczeniu gadów. Warto zawczasu zorientować się gdzie najbliżej naszego miejsca zamieszkania przyjmuje taki fachowiec.  

Ładnie urządzony zbiornik dla żółwia bez wątpienia może być atrakcyjną ozdobą naszego domu lub ogrodu. Pamiętajmy jednak, że priorytetem powinno być  zdrowie i komfort podopiecznego. Aspekty te, przy odrobinie chęci, bez problemu można pogodzić. Najważniejsze, by nie traktować zwierzęcia jak żywej zabawki, tylko istotę której winni jesteśmy szacunek i opiekę.

Wybrane dla Ciebie

Profilaktyczne badania weterynaryjne

Profilaktyczne badania weterynaryjne przynoszą szereg korzyści, które wykraczają poza leczenie już istniejących dolegliwości. Po pierwsze, umożliwiają wczesne wykrywanie chorób. Wiele schorzeń, zwłaszcza na początkowym etapie, nie daje wyraźnych objawów.

czytaj

Czym jest enrichment i dlaczego Twój kot go potrzebuje?

Koty domowe, choć bezpieczne, zadbane i dobrze karmione, często nie mają wystarczająco stymulującego środowiska. Tylko odpowiedni enrichment pozwala zapewnić im pełny dobrostan.

czytaj

Żywienie papug – jak to robić dobrze?

Każdy kto ma lub miał choćby papużki faliste czuje się ekspertem od żywienia tego typu podopiecznych. Tymczasem sprawa wcale nie jest prosta, bo co papuga, to inne wyzwanie dla opiekuna. Zacznijmy więc po kolei.

czytaj

Adresówka a może lokalizator? Co wybrać?

Posiadacze psa i kota doskonale wiedzą, że wystarczy chwila nieuwagi i czworonożny podróżnik może łatwo zniknąć z zasięgu wzroku. Obecny rynek zoologiczny ma jednak wiele nowoczesnych rozwiązań, które mogą zapobiec tej nieprzyjemnej sytuacji. Aktualnie, można wybierać z różnych dostępnych urządzeń i akcesoriów zaczynając od zwykłej adresówki a kończąc na profesjonalnych lokalizatorach.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz