Waleczny i odważny – chomik europejski

Skrzeczek, reczek, ziemny piesek a może szczekający szczur? Nazw regionalnych tego gryzonia znanych jest około 30, ale wszystkie dotyczą chomika europejskiego.
AUTOR: Adrianna Iwan

Czas czytania: 5 min

Chomik europejski jest to gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem. Niestety teren jego występowania w naszym kraju stale się kurczy. Od lat 80. ubiegłego wieku, jego zasięg występowania na terenie Polski zmniejszył się o 75%.

NAJBARDZIEJ KOLOROWY SSAK EUROPY

Chomik europejski to gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych. Jest to zwierzę ściśle chronione. Jest dość dużym gryzoniem. Jego masa ciała wynosi ok. 500-600 g (zdarzają się większe osobniki), a długość ciała bez ogona wynosi od 18 do ok. 30 cm. W sytuacji zagrożenia może nadymać swoje policzki, przez co wydaje się większy.

Chomik europejski ma wyjątkowe ubarwienie: rudy grzbiet, rzadko spotykany u ssaków czarny brzuch a na bokach i policzkach obecne są kremowe znaczenia. Co ciekawe, w różnych częściach Europy i w Rosji spotykane są też inne odmiany barwne, np. łaciate lub czarne (w Polsce również opisano jej występowanie). Chomiki te przez pół roku hibernują, w Polsce okres ten trwa od września do kwietnia.

Gryzonie te odznaczają się walecznością i odwagą. Kiedy chomik europejski jest czymś zaniepokojony, wydaje charakterystyczne piskliwe odgłosy, które przypominają szczekanie lub skrzeczenie. Chomik większość część doby spędza w podziemnych norach. Nory tego chomika należą do najgłębszych i najbardziej skomplikowanych wśród gniazd gryzoni polnych żyjących w Europie. Ich głębokość może wynosić nawet 2 m. Wyróżnia się nory stałe i tymczasowe.

DIETA CHOMIKA EUROPEJSKIEGO

Chomik europejski to zwierzę wszystkożerne. W jego menu znajdują się zboża, rośliny strączkowe, rośliny zielone i okopowe, rośliny pastewne. Chomik zjada owoce, liście i pędy nie uszkadzając kory czy korzeni drzew. Swoją dietę urozmaica bezkręgowcami, nie pogardzi też owadami czy ptasim jajem. Jeden osobnik przeciętnie gromadzi w norze nie więcej niż 2-3 kg pokarmu.  

GDZIE MOŻNA SPOTKAĆ CHOMIKA EUROPEJSKIEGO?

Jego występowanie zależy głównie od rodzaju gleb. W naszym kraju preferują gleby wykształcone na podłożu lessowym i lessopodobnym, zwłaszcza czarnoziemy i brunatnoziemy. Stosunkowo liczne stanowiska tego gryzonia znajdują się w województwach lubelskim, małopolskim, świętokrzyskim oraz podkarpackim. Coraz częściej można spotkać go w pobliżu ludzkich siedzib, nawet w miastach. Populacje chomika europejskiego można znaleźć w takich miastach jak Lublin, Kraków, Jaworzno, Siemianowice Śląskie, Jawor koło Legnicy.

chomik europejski

OCHRONA CHOMIKA

Mimo tego, że gryzoń ten znajduje się pod ścisłą ochroną, prognozy dla jego przetrwania nie są obiecujące. W niektórych rejonach wciąż zwalcza się go jako szkodnika. Jest jednym z najszybciej ginących gatunków ssaków w Europie. W 2020 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznała chomika europejskiego za gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem na wolności (CR). W związku  tym istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że chomik europejski może wyginąć w ciągu kolejnych 10 lat lub w ciągu 3 chomiczych pokoleń.

Chomik europejski w Polsce jest objęty ochroną gatunkową zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 roku w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz załącznikiem IV Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.

Gryzoń ten widnieje na niej jako gatunek ściśle chroniony z koniecznością ochrony czynnej. Chomik europejski to gatunek parasolowy. Co to oznacza? Chroniąc chomika, chronimy szereg innych gatunków, które zasiedlają to samo siedlisko. Gryzoń ten jest ważnym elementem ekosystemu, w którym żyje. Jego wyginięcie zaburzy ciągłość trwania zależności przyrodniczych.

chomik europejski

DLACZEGO CHOMIK JEST SKAZANY NA WYGINIĘCIE?

Czynników, które są przyczyną zmniejszania się populacji i wymierania gatunku, jest bardzo dużo. Do najważniejszych należą: ciągłe traktowanie chomika jako szkodnika (trucie herbicydami, pestycydami), bezpośrednie odłowy i celowe zabijanie, mechanizacja rolnictwa, urbanizacja i ciągły rozwój dróg i autostrad, fragmentacja siedlisk, duże zagęszczenie drapieżników w siedliskach gryzoni (bardzo poważnym problemem jest drapieżnictwo psów i kotów), zmiany klimatyczne (przede wszystkim niestabilność zim, która zaburza hibernację chomika) oraz sztuczne oświetlenie przy drogach. To ostatnie powoduje zmiany hormonalne u chomików, które obniżają płodność chomików.

Niestety chomiki europejskie są często postrzegane przez ludzi jako szkodniki powodujące straty w uprawach. I właśnie z tego powodu często są tępione. A jak wynika z badań, chomiki mogą być wsparciem w uprawach, ponieważ napowietrzają i mieszają glebę oraz zwiększają w niej ilość próchnicy. Ponadto, w starych chomiczych korytarzach gromadzi się woda, która może stanowić zapas na okres suszy. Co więcej, gryzonie te zjadają szkodliwe dla upraw chrząszcze czy ślimaki.

Los chomika europejskiego zależy od nas. Im większa będzie świadomość społeczeństwa o zagrożeniach, z jakimi spotykają się chomiki europejskie, tym lepiej będziemy mogli go chronić.

TO TEŻ MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

ABC chomika

Czym rożni się królik od gryzonia?

Królik vs gryzoń – różnice gatunkowe

Co Twój chomik próbuje Ci przekazać?

Najbardziej popularne gatunki chomików

5 rzeczy, których nie wiedziałeś o królikach

Wybrane dla Ciebie

Niesamowita więź psa i człowieka

W świecie zwierząt trudno jest znaleźć relację tak bardzo głęboką i wyjątkową jak ta, która łączy psa i człowieka. Od chwili kiedy pierwsze dzikie psowate zbliżyły się do ludzkich osad, minęły dziesiątki tysięcy lat. Przez cały ten czas pies przeszedł niesamowitą drogę – od drapieżcy i stróża ludzkich siedlisk do nieodłącznego członka rodziny, towarzysza codziennego życia, a często także bezcennego wsparcia psychologicznego dla człowieka.

czytaj

Króliki i linienie – jak prawidłowo pielęgnować sierść i zapobiegać kulom włosowym?

Linienie jest naturalnym procesem, który dotyczy każdego królika. W pewnych okresach roku może jednak przebiegać bardzo intensywnie. Wtedy sierść znajduje się dosłownie wszędzie – na podłodze, dywanie, ubraniach, a przede wszystkim na samym króliku. Dla opiekuna oznacza to więcej sprzątania i częstsze czesanie pupila, ale dla królika intensywne linienie może być również okresem wymagającym szczególnej uwagi.

czytaj

Choroby skóry u królika – łupież, strupy, świąd i wypadanie sierści. Kiedy potrzebny jest weterynarz?

Zdrowy królik powinien mieć czystą skórę i sierść bez większych zmian, strupów czy wyłysiałych miejsc. Czasami jednak opiekun może zauważyć, że zwierzę intensywnie się drapie, na sierści pojawia się biały osad, skóra jest zaczerwieniona albo sierść zaczyna wypadać w nietypowych miejscach. Takich objawów nie należy ignorować.

czytaj

Czy istnieje kot dla alergika?

Prawie każdy z nas zna osobę, która narzeka na alergię na koty. Jest to szczególnie dotkliwa i problematyczna przypadłość, biorąc pod uwagę rosnącą liczbę kotów żyjącą w naszym społeczeństwie.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz