Wpływ katastrofy atomowej w Czarnobylu na wybrane gatunki zwierząt

Strefa Wykluczenia znajduje się nieopodal Czarnobyla. Miejsce to znane jest na całym świecie za sprawą katastrofy atomowej z 1986 roku. Czarnobyl opustoszał, stając się rezerwatem. Niektóre gatunki dziko żyjące posiadają obecnie zmiany związane z ekspozycją na promieniowanie.
AUTOR: Konrad Młodnicki

Czas czytania: 4 min

NAJWAŻNIEJSZE ZMIANY W STREFIE WYKLUCZENIA

Jedną z najciekawszych zmian, jakie możemy zaobserwować na terenie Strefy Wykluczenia, jest przypadek rzekotek wschodnich (Hyla orientalis). W roku 2016 naukowcy zaobserwowali nietypowe czarne rzekotki. Barwa typowa dla tego gatunku to jasnozielony, ale w Czarnobylu pojawiają się coraz częściej okazy czarne jak smoła. Najciemniejszy kolor skóry posiadają te okazy, których siedliska znajdują się w pobliżu reaktora.

Naukowcy sądzą, że ciemniejszy kolor skóry ma ochraniać zwierzęta przed działaniem promieniowania. Za jego występowanie ma być odpowiedzialna melanina. Obecny poziom promieniowania wokół Czarnobyla nie ma już większego wpływu na rzekotki. Jednak te osobniki, które przetrwały katastrofę, przekazały geny kolejnym pokoleniom. Ciągle zatem możemy obserwować wpływ, jaki katastrofa wywarła na te zwierzęta.

rzekotka wschodnia

WPŁYW KATASTROFY NA DZIKO ŻYJĄCE PSY

To, że w Prypeci nie zamieszkują ludzie, nie oznacza, że nie ma tam życia. Ciekawe badanie opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Science Advances”. Według niego promieniowanie mogło znacząco zmienić różnorodność genetyczną dziko żyjących tam psów. Według naukowców rodzaj zmian zależny jest od poziomu napromieniowania konkretnego miejsca. Psy, które uczestniczyły w badaniu to najprawdopodobniej potomkowie tych zwierząt, które zostały pozostawione same sobie w 1986 roku. Wówczas całe rodziny były w pośpiechu ewakuowane z miejsca zamieszkania. Zostawiały za sobą cały dobytek – w tym zwierzęta.

W pierwszych latach po katastrofie zwierzaki były dokarmiane przez służby oraz ludzi, którzy zostali na miejscu. Obecnie wokół elektrowni żyje kilkaset psów. W dalszym ciągu dokarmiają je pracownicy, którzy zajmują się monitorowaniem stanu elektrowni. Wolontariuszami biorącymi udział w inicjatywie The Dogs of Chernobyl są weterynarze, behawioryści oraz inni eksperci. Inicjatywa została rozpoczęta przez Clean Futures Fund. Uczestnicy wyłapują psy, badają, szczepią przeciwko pasożytom i chorobom. Następnie wypuszczają ponownie w strefie zamkniętej. Niektóre z psów mają założone specjalne obroże z nadajnikiem GPS oraz z czujnikami promieniowania. Pozwala to na mapowanie poziomów promieniowania w strefie.

W latach 2017-2019 pobrano próbki krwi od ponad 300 psów. Pobrali je wolontariusze z Inicjatywy Badawczej Psów w Czarnobylu. Badania pokrywają się w dużym stopniu z tymi wykonanymi na zwierzętach ocalałych po wybuchu bomby w Japonii. Przede wszystkim u psów wykryto zwiększone wskaźniki zaćmy. Oczy to pierwszy narząd wykazujący oznaki ciągłej ekspozycji na promieniowanie. Naukowcy ciągle obserwują, a także poszukują innych nieprawidłowości. Między innymi guzów i mniejszych rozmiarów mózgu.

KOLEJNE BADANIA NA PSACH Z CZARNOBYLA

Ekspozycja na promieniowanie jonizujące zwiększa częstość mutacji genetycznych u różnych gatunków roślin i zwierząt. Nie wiadomo jednak jeszcze, w jaki sposób może to wpływać na większe zwierzęta na poziomie populacji. Dzięki różnorodności genetycznej psy z Czarnobyla i okolic są idealnymi kandydatami do kolejnych badań. Pomimo wojny naukowcom i wolontariuszom udało się dostać do opuszczonych miejsc, żeby zdobyć więcej próbek.

dziki pies

PODSUMOWANIE

Mimo upływu lat, skutki katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej są wciąż obserwowane. Wilki ze zmienionym układem odpornościowym, dzikie konie i inne gatunki również noszą ślady tamtych wydarzeń. Naukowcy kontynuują badania wpływu skażenia środowiska na organizmy tych zwierząt.

Czarnobyl to nie tylko miejsce tragedii, ale także fascynujący obszar, gdzie przyroda wciąż walczy o przetrwanie. Historia tych zwierząt jest przypomnieniem o potężnej sile promieniowania i jednocześnie dowodem na zdolność natury do przystosowania się do ekstremalnych warunków. 

TO TEŻ CIĘ ZAINTERESUJE

Choroba Hendra

Problemy skórne u psów

Choroby odzwierzęce – fakty i mity

Myślenie, które szkodzi. Mity o psach

Jak dieta wpływa na zachowanie psa?

Najczęstsze błędy w hodowli żółwi lądowych

Tego nigdy nie dawaj psu. Zatrucia wybranymi produktami spożywczymi

Wybrane dla Ciebie

Psy ratownicze

Psy już od tysięcy lat są wiernymi towarzyszami życia człowieka. Służą nam wiernie, pilnują naszych domów i są wspaniałymi przyjaciółmi całej rodziny. Istnieje jednak wyjątkowa grupa tych zwierząt, która każdego dnia wykonuje niezwykle trudną pracę. Są to psy ratownicze, czyli prawdziwi czworonożni bohaterowie.

czytaj

Króliki a upały – jak chronić pupila latem?

Lato to trudny okres nie tylko dla ludzi, ale również dla zwierząt. Wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla królików, które bardzo źle znoszą upały. Wielu opiekunów nie zdaje sobie sprawy, że przegrzanie organizmu u królika może pojawić się szybko i stanowić realne zagrożenie życia. W naturze króliki chronią się przed gorącem
w chłodnych norach pod ziemią. W mieszkaniu czy na balkonie nie mają takiej możliwości, dlatego odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo spoczywa na człowieku.
Warto pamiętać, że królik nie chłodzi organizmu tak skutecznie jak pies. Nie dyszy intensywnie, nie poci się przez skórę i dużo gorzej radzi sobie z oddawaniem nadmiaru ciepła. Szczególnie niebezpieczne są temperatury powyżej 25 stopni Celsjusza, a przy 30 stopniach ryzyko udaru cieplnego znacząco wzrasta.

czytaj

Czy królik może być sam w domu podczas urlopu? Opieka podczas wyjazdów.

Wielu opiekunów królików zadaje sobie to samo pytanie przed wyjazdem na urlop, weekend czy święta: „Czy mogę zostawić królika samego w domu?”. Odpowiedź jest prosta — królik nie powinien zostawać bez opieki na dłużej. To zwierzę delikatne, wrażliwe i wymagające codziennej kontroli. Nawet jeśli ma zapas jedzenia i wody, kilka dni samotności może skończyć się bardzo źle.
W przeciwieństwie do popularnych mitów królik nie jest „bezobsługowym” zwierzęciem zamkniętym w klatce. Potrzebuje regularnego kontaktu, obserwacji i szybkiej reakcji człowieka w razie problemów zdrowotnych. A u królików problemy potrafią rozwijać się błyskawicznie.

czytaj

7 rzeczy, których nie wiedziałeś o jeżach pigmejskich

Czy wiesz, że Afrykański jeż pigmejski, którego możemy spotkać w naszych domach jest krzyżówką dwóch różnych gatunków?
Osobniki, określane tym mianem w domowych hodowlach, powstały z połączenia afrojeża algierskiego (Atelerix algirus) i afrojeża białobrzuchego (Atelerix albiventris). Dzięki skrzyżowaniu tych dwóch różnych gatunków, uzyskano kilkadziesiąt różnych form barwnych. Niektóre z nich to: salt & peper, dark grey, grey, chocolate, cinnamon, champagne, platinum, silver charcoal white, brown white, black – eyed cinnicot white czy albino. Im bardziej wymyślna i rzadka odmiana tym cena za konkretnego osobnika jest wyższa. Standardowo zaczyna się ona od 400, 500zł.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz