Historia udomowienia psa. Jak psy stały się najlepszymi przyjaciółmi człowieka?

Proces udomowienia psa to bez wątpienia jedno z najbardziej fascynujących i przełomowych wydarzeń w historii ludzkości. To właśnie dzięki niemu wilk szary (Canis lupus) przekształcił się w psa domowego (Canis lupus familiaris). Stał się wówczas nieodłącznym towarzyszem człowieka. Historia ta sięga dziesiątek tysięcy lat wstecz i jest pełna tajemnic.
AUTOR: Natalia Młodnicka

Czas czytania: 4 min

KIEDY CZŁOWIEK UDOMOWIŁ WILKA?

Dokładny czas oraz miejsce pierwszego udomowienia psa pozostają przedmiotem debat wśród naukowców. Nadal nie mamy stuprocentowej pewności co do historii udomowienia tych zwierząt. Badania genetyczne pozwalają przypuszczać, że proces ten mógł rozpocząć się już około 20.000 do 40.000 lat temu. Analizy DNA również dają nam pewne wskazówki. Potwierdzają one, że psy i wilki rozdzieliły się jako odrębne gatunki w tym właśnie okresie. Niektóre dowody archeologiczne, datowane na około 9.000 lat temu. Potwierdzają one długą historię współistnienia ludzi i psów. Nasze gatunki czerpią wzajemnie od siebie w zakresie łowiectwa, ochrony oraz dostępu do żywności.  ​

JAK DOSZŁO DO UDOMOWIENIA?

Teorii na temat tego, jak doszło do udomowienia dzikiego psowatego jest kilka. Najbardziej popularna teoria zakłada, że wilki zaczęły zbliżać się do osad ludzkich. Miało to na celu dotarcie do resztek pożywienia, które były wyrzucane przez człowieka. Takie odpadki były świetnym źródłem pożywienia dla dzikich zwierząt. Ludzie natomiast nie musieli martwić się o to co zrobić z odpadami. Po czasie człowiek zauważył, że bliska obecność wilka odstrasza inne drapieżniki. Odkryto więc zdolności obronne tych zwierząt. Inna teoria sugeruje, że to ludzie aktywnie wybierali i wychowywali młode wilki. Wybierano osobniki które wykazywały pożądane cechy, takie jak łagodność czy posłuszeństwo. W wyniku selektywnej hodowli powstały psy o cechach dostosowanych do potrzeb człowieka. ​

Historia udomowienia psa

ROLE PEŁNIONE PRZEZ PSY NA PRZESTRZENI WIEKÓW

W miarę upływu czasu psy zaczęły pełnić różnorodne funkcje w ludzkich społecznościach. Początkowo były wykorzystywane głównie do polowań, pomagając w tropieniu i osaczaniu zwierzyny. Z czasem ich rola rozszerzyła się o pilnowanie osad, stróżowanie oraz zaganianie zwierząt hodowlanych. W wielu kulturach psy zyskały również status zwierząt totemicznych lub były obdarzane szczególnym szacunkiem ze względu na swoje umiejętności i lojalność. ​

Badania archeologiczne potwierdzają bliskie relacje między ludźmi a psami w odległej przeszłości. Przykładem jest pochówek kobiety ze szczeniakiem w ramionach. Odkryty w Izraelu i datowany na około 12.000 lat temu. Takie znaleziska świadczą o głębokiej więzi emocjonalnej łączącej ludzi i psy już w czasach prehistorycznych. Analizy genetyczne potwierdzają, że wszystkie współczesne psy pochodzą od wspólnego przodka – wilka szarego. Jednak różnorodność genetyczna sugeruje, że proces udomowienia mógł zachodzić w różnych miejscach i w różnym czasie. Komplikuje  to jednoznaczne określenie jego początków. ​

Historia udomowienia psa

POWSTANIE RÓŻNYCH RAS PSÓW

W miarę czasu ludzkie społeczności rozwijały się i różnicowały. Rosło również zapotrzebowanie na psy o specyficznych cechach. Prowadziło to do selektywnej hodowli i powstania różnych ras dostosowanych do konkretnych zadań. Między innymi takich jak polowanie, towarzystwo, pasterstwo czy stróżowanie. Obecnie istnieją setki ras psów, które różnią się wyglądem, temperamentem i predyspozycjami. Niezależnie od różnic, wszystkie psy dzielą wspólną historię udomowienia i współpracy z człowiekiem. Dziś psy pełnią nie tylko funkcje użytkowe, ale przede wszystkim są towarzyszami życia. Dostarczają radość i wsparcie swoim opiekunom. ​

PIES I CZŁOWIEK W XXI STULECIU

Historia udomowienia psa to opowieść o wzajemnym dostosowywaniu się dwóch gatunków. Na przestrzeni tysięcy lat gatunki te nauczyły się współpracować i żyć obok siebie. Choć wiele kwestii dotyczących początków tej relacji pozostaje niewyjaśnionych, jedno jest pewne – psy odgrywają niezwykle ważną rolę w życiu człowieka. Ich lojalność i oddanie czynią je prawdziwymi przyjaciółmi ludzkości.​

TO TEŻ MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Ile pies ma z wilka?

Jak człowiek oswoił psa?

Udomowienie różnych gatunków zwierząt

Najlepsze sposoby na socjalizację szczeniaka

Humanizacja zwierząt. Tak, ale w granicach rozsądku

Najstarsze rasy psów i kotów. Jak wyglądały ich początki?

Jakie zwierzęta są najczęściej wybierane na domowe pupile?

Historia kotów, czyli jak to się stało, że drapieżnik śpi przy kominku

Rasy psów w XXI wieku, czyli jak ludzie zmienili rasy psów w ostatnim stuleciu

Wybrane dla Ciebie

Klatka dla królika – jak ją wybrać, wyposażyć i utrzymać w czystości?

Kiedy decydujemy się na królika, jednym z pierwszych zakupów jest zwykle klatka.
W sklepie zoologicznym wybór wydaje się prosty – wystarczy znaleźć odpowiednio dużą, dokupić miseczkę, poidełko i paśnik, a następnie urządzić w niej miejsce dla naszego pupila. W rzeczywistości sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Królik potrzebuje przestrzeni, ruchu i możliwości swobodnego poruszania się. Klatka może być jego bezpiecznym miejscem, ale nie powinna być całym światem zwierzęcia.

czytaj

Nowoczesna terapia stanów lękowych u psów

Przez wiele dekad pracy z psami, zachowania lękowe spostrzegano poprzez pryzmat błędnych teorii o dominacji, braku dyscypliny oraz rzekomo występującej „złośliwości” zwierząt. Metody wówczas używane opierały się na korektach oraz wymuszeniu posłuszeństwa. Obecnie natomiast doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że stany lękowe u psów są poważnymi zaburzeniami neurochemicznymi i emocjonalnymi, które wymagają profesjonalnej diagnozy, medycznego wsparcia oraz głębokiej empatii.

czytaj

Problemy stomatologiczne u królika – jak rozpoznać chore zęby?

Zęby są dla królika niezwykle ważne. Zwierzęta te przez znaczną część dnia pobierają pokarm i przeżuwają siano, a ich uzębienie jest przystosowane do ciągłego ścierania. Niestety właśnie dlatego problemy z zębami należą do dość częstych problemów zdrowotnych u królików. Co ważne, królik może przez długi czas ukrywać ból. Opiekun często zauważa problem dopiero wtedy, gdy zwierzę zaczyna mieć wyraźne trudności
z jedzeniem.

czytaj

Jaki żwirek dla kota wybrać?

Zostałeś szczęśliwym opiekunem kota i stoisz przed wyborem odpowiedniego żwirku? Podpowiemy czym się różnią, jakie są zalety i wady poszczególnych z nich. W końcu żwirek to podstawa wyposażenia domu kociarza.

czytaj

  • ZDROWY PUPIL

  • Zobacz bezpłatne poradniki dotyczące pielęgnacji i żywienia małych zwierząt domowych. Więcej materiałów w dziale Pobierz